10 giờ đêm ngày 26 Tết, tôi thở phào nhẹ nhõm khi kết thúc trọn vẹn đêm diễn Masso Idol Final round 2008, một sân chơi nho nhỏ dành cho chị em phụ nữ trong đêm tiệc tổng kết tống tiễn năm cũ và đón chào năm mới của toàn Masso Group. Đó cũng là dự án cuối cùng tôi thực hiện trong năm 2007, và cũng thêm được một kỷ niệm rất đẹp trong hành trang suốt quãng đường hơn 10 năm tập tành làm doanh nhân của tôi. 10 năm, một chặng đường chắc hẳn không dài trên con đường mưu sinh, nhưng gần đủ để phác họa chân dung một giấc mơ mà tôi ấp ủ cho riêng mình từ khi rời khỏi cổng trường đại học, giấc mơ ấy ngày môt rõ ràng hơn qua mỗi đêm 30 Tết khi tôi dành thời khắc giao thừa để chiêm nghiệm bản thân sau một năm xuôi ngược, giấc mơ mà tôi vẫn đặt tên để động viên tôi vượt qua mỗi ngày trong cuộc sống, giấc mơ của những niềm tin.
Như bao nhiêu người khác, tôi cũng có rất nhiều mơ ước, mong muốn và dự định. Tuy nhiên, chiêm nghiệm qua một số quyết định quan trọng của riêng mình, tôi quan niệm cuộc sống như một ván cờ khổng lồ của tạo hóa, trong đó bản thân tôi chỉ là một con tốt nhỏ bé, không đủ sức thay đổi tính thắng bại của cả bàn cờ. Mặc dù vậy, ở mỗi vị thế và các quyết định đi kèm đó, vẫn có một biên độ số phận dành cho mình, và điều này phụ thuộc vào việc tôi thực thi quyết định đó với một “attitude” (thái độ) như thế nào. 10 năm giúp tôi hiểu cách giới hạn những mong muốn của mình, để tập trung với một giấc mơ trân trọng của đời người, giấc mơ đó sẽ dẫn dắt toàn bộ những quyết định, hành vi khác trong cuộc sống.
Con đường trở thành doanh nhân đến với tôi như một sự phối hợp của nhiều ngẫu nhiên và tình cờ. Ngày đăng ký thi đại học, đã diễn ra sự thỏa hiệp giữa giấc mơ sư phạm Hóa của tôi và giấc mơ “nhất Tin, nhì Kinh” của ba mẹ tôi, khi cuối cùng tôi đồng ý thi 2 trường và chờ..hên xui. Nếu ngày đó phiếu báo trúng tuyển của Trường Đại học Sư phạm khoa Hóa không bị thất lạc, thì tôi cũng không hình dung được cô giáo-tôi ngày nay sẽ như thế nào. Sau 5 năm miệt mài tại khoa Ngoại thương ĐHKT, và 2 năm tại Khoa Anh ĐHSP, cái mà tôi học được, và nhớ được cho đến ngày hôm nay không nằm ở các quy trình xuất nhập khẩu mà tôi đã quên gần hết, hay các phương pháp giáo dục tiên tiến, mà nằm ở một niềm tin rằng một sự nỗ lực nghiêm túc để không ngừng tự thay đổi chính mình sẽ mang đến một kết quả ngọt ngào.
Cuộc sống đưa đẩy tôi gắn bó với Masso Group từ năm 2003, bắt đầu những chuỗi ngày làm agency, khác hẳn với vị thế làm “khách hàng” mà tôi ở trước đó tại Coca-Cola, tại Shell Việt nam. Đó là một công việc thú vị nhưng đầy thử thách, nhất là ở những ngày đầu khi đâu đó có vài tin đồn rằng sự có mặt của tôi tại Masso đã gián tiếp khiến một vài nhân viên ra đi vì không phù hợp được cách làm việc quá “cứng”, quá “nóng”, quá “thẳng”, và quá đòi hỏi ở các thành viên trong nhóm vốn còn khá trẻ và chưa quen với quy trình tự khép mình vào kỷ luật làm việc trong một tập thể lớn. Cộng thêm một vài biến cố trong đời sống cá nhân, đã có lúc tôi tưởng mình đã quyết định sai, và cũng có lúc tôi nghĩ đến việc thay đổi. Nhưng có điều gì đó đã luôn giữ tôi lại, có thể ban đầu đó là sự tự ái khi mình phải từ bỏ cuộc chơi, nhưng sau 6 năm tại đây tôi biết điều lớn nhất giữ chân tôi chính là niềm tin vào chính mình và các đồng nghiệp của tôi, khi dần dần các kết quả trong công việc đã kéo chúng tôi gần lại với nhau, hiểu nhau và chia sẻ những khoảnh khắc không thể quên. Đó là sự gào rú, tung hô và nắm tay chúc mừng nhau khi được tin trúng một gói thầu lớn sau những ngày dài miệt mài chuẩn bị bản đề xuất. Đó là niềm tin vào giá trị mà chúng tôi luôn cố gắng tạo ra cho những khách hàng khó tính nhất, bằng triết lý “Chia sẻ và làm tăng giá trị” đã thấm nhuần trong từng thành viên Masso trong nhiều năm qua. Đó chính là niềm tin về sự đoàn kết cùng nhau đương đầu khó khăn trong sự chuyên nghiệp, điều sẽ giúp chúng tôi vượt qua hạn chế về khả năng chuyên môn và các mâu thuẫn cá nhân trong quá trình làm việc đội nhóm, để cùng tạo ra một giá trị chung. Và đó cũng chính là động lực giúp tôi tự tin nhận trách nhiệm Giám đốc điều hành của Masso Group vào cuối năm 2007, dù tôi cảm nhận rất rõ áp lực của trách nhiệm kết nối các cá nhân đầy cá tính trong tổ chức này, bởi lẽ chưa bao giờ Masso Group phát triển nhiều thành viên đến thế, và nhiều màu sắc về phong cách, suy nghĩ, hành vi đến thế. Tôi vẫn tin tất cả những con người đầy cá tính đó sẽ giúp tôi hoàn thành sứ mạng của mình, bỏ qua mọi khác biệt trong cuộc sống, khi tất cả chúng tôi đang cùng nhìn về một giá trị chung.
Tôi hoàn thành bài viết này sau một ngày lăn lộn với những hoạt động team building đầy cát, nắng gió, chuyến đi đã củng cố thêm giấc mơ có thật của tôi trong những ngày đầu xuân mới, rằng ngày mai tôi sẽ luôn có thể vươt qua được cái mốc của chính mình trong ngày hôm nay, nếu tôi luôn duy trì được niềm tin mãnh liệt vào những gì chúng tôi đã, đang và sẽ thực hiện, cũng như lòng tin từ tất cả mọi người xung quanh tôi dù đó là những người tôi yêu mến, quen biết, hay chưa bao giờ gặp gỡ. Chào 2008!
“…Mẹ ít văn hoá, nhưng mẹ nhớ khi nhỏ được thầy giáo dạy là, Golgi có nói một câu: Nghèo đói là trường đại học tốt nhất. Nếu con có thể tốt nghiệp trường đại học này, thì những trường đại học như Thiên Tân, Bắc Kinh con chắc chắn đều đỗ…”. Ngày 5/9/1997, là ngày tôi rời gia đình đi nhập học ở Đại học Bắc Kinh, khoa Toán. Ngọn khói bếp dài cất lên từ trên nóc ngôi nhà nông dân cũ nát gia đình tôi. Người mẹ chân thập thễnh của tôi đang nấu mì sợi cho tôi, những bột mì này có được nhờ mẹ đổi năm quả trứng gà cho hàng xóm,
chân mẹ bị thương vì mấy hôm trước, để thêm tí tiền cho tôi nhập học, mẹ đẩy một xe chất đầy rau từ thôn ra thị trấn, trên đường bị trật chân.
Bưng bát mì, tôi đã khóc. Tôi buông đũa quỳ xuống đất, xoa nắn chỗ chân sưng phồng lên to hơn cả cái bánh bao của mẹ, nước mắt rơi xuống đất… Nhà tôi ở Thiên Tân, làng Đại Hữu Đới, huyện Vũ Thanh, tôi có một người mẹ tốt nhất thế gian tên là Lý Diệm Hà. Nhà tôi vô cùng nghèo khó.
Khi tôi ra đời, bà nội ngã bệnh ngay trên giường sưởi, tôi bốn tuổi, ông nội lại mắc bệnh hẹp khí quản và bán thân bất toại, những món nợ trong nhà lớn dần theo năm. Khi bảy tuổi, tôi được đi học, học phí là mẹ vay người khác. Tôi thường đi nhặt những mẩu bút chì bạn bè vứt đi, dùng dây buộc nó lên một cái que rồi viết tiếp, hoặc dùng một cái dây chun xoá sạch những cuốn vở bài tập đã viết, rồi viết lại lên đó, mẹ thương tôi đến mức, cũng có lúc đi vay vài hào của hàng xóm để mua vở và bút chì cho tôi. Nhưng cũng có những khi mẹ vui vẻ, là khi bất kể bài kiểm tra nhỏ hay kỳ thi lớn, tôi luôn đứng đầu, toán thường được 100/100 điểm. Dưới sự khích lệ của mẹ, tôi càng học càng thấy ham thích. Tôi thực sự không hiểu trên đời còn có gì vui sướng hơn được học hành. Chưa đi học lớp một tôi đã thông thạo cộng trừ nhân chia và phân số, số phần trăm; khi học Tiểu học tôi đã tự học để nắm vững Toán Lý Hoá của bậc Trung học Phổ thông; Khi lên trung học, thành phố Thiên Tân tổ chức kỳ thi vật lý của bậc Trung học, tôi là đứa học trò nông thôn duy nhất của cả năm huyện ngoại thành Thiên Tân được giải, một trong ba người đỗ đầu. Tháng 6 năm đó, tôi được đặc cách vào thẳng trường Trung học số 1 danh tiếng của Thiên Tân, tôi vui sướng chạy như bay về nhà.
Nào ngờ, khi tôi báo tin vui cho cả nhà, mặt bố mẹ chất chứa toàn những đau khổ; bà nội vừa mất nửa năm, ông nội đang gần kề cái chết, nhà tôi đã mắc nợ tới hơn mười nghìn Nhân dân tệ rồi. Tôi lặng lẽ quay về bàn học, nước mắt như mưa suốt một ngày. Đến tối, tôi nghe thấy ở ngoài nhà có tiếng ồn ào. Thì ra mẹ tôi đang định dắt con lừa con của nhà đi bán, cho tôi đi học, nhưng ba tôi không chịu. Tiếng ồn ào làm ông nội nghe thấy, ông đang bệnh nặng, trong lúc buồn bã ông đã lìa đời. Sau lễ an táng ông nội, nhà tôi lại mắc thêm vài nghìn tệ tiền nợ nữa.
Tôi không còn dám nhắc đến việc đi học nữa, tôi cất “Giấy báo nhập học” thật kỹ vào vỏ gối, hàng ngày tôi ra đồng làm việc cùng mẹ. Sau hai hôm, tôi và ba tôi cùng lúc phát hiện ra: con lừa con biến mất rồi. Ba tôi sắt mặt lại, hỏi mẹ tôi: “Bà bán con lừa con rồi à? Bà bị thần kinh à? Sau này lấy gì kéo, lương thực hoa màu bà đẩy xe tay nhé, bà tự cõng nhé? Bà bán lừa một hai trăm bạc liệu cho nó học được một học kỳ hay là hai học kỳ?” Hôm đó mẹ tôi khóc, mẹ tôi dùng một giọng rất dữ dội rất hung dữ để gào lại ba tôi: “Con cái mình đòi đi học thì có gì sai? Nó thi lên được trường số 1 của thành phố nó là đứa duy nhất của cả huyện này đấy, tôi không thể để cho tiền đồ của nó bị lỡ dở được. Tôi sẽ dùng tay đẩy, dùng lưng vác, để cho nó đi học…”
Cầm sáu trăm tệ mẹ vừa bán lừa, tôi thật sự chỉ muốn quỳ xuống dập đầu trước mẹ. Tôi đã thích được học quá rồi, mà còn học tiếp, thì mẹ sẽ khổ sở bao nhiêu, vất vả bươn chải thêm bao nhiêu? Mùa thu năm đó tôi quay về nhà lấy áo lạnh, thấy mặt ba tôi vàng như sáp, gầy da bọc xương đang nằm trên giường sưởi. Mẹ bình thản bảo: “Có gì đâu, bị cảm, sắp khỏi rồi”. Ai ngờ, hôm sau tôi xem vỏ lọ thuốc của ba, thì thấy đó là thuốc ngăn ngừa tế bào ung thư phát triển. Tôi kéo mẹ ra ngoài nhà, khóc hỏi mẹ mọi chuyện là thế nào, mẹ bảo, từ sau khi tôi đi học, ba bắt đầu đi ngoài ra máu, ngày càng nặng lên. Mẹ vay sáu nghìn tệ đưa ba lên Thiên Tân, Bắc Kinh đi khắp nơi, cuối cùng xác định là u nhu ruột bowel polyps, bác sĩ yêu cầu ba phải mổ gấp. Mẹ chuẩn bị đi vay tiền tiếp, nhưng ba kiên quyết không cho. Ông nói, bạn bè họ hàng đã vay khắp lượt rồi, chỉ vay mà không trả thì còn ai muốn cho mình vay nữa! Hàng xóm kể với tôi: Mẹ dùng một phương pháp nguyên thuỷ và bi tráng nhất để gặt lúa mạch. Mẹ không đủ sức gánh lúa mạch ra sân kho để tuốt hạt, mẹ cũng không có tiền thuê người giúp, mẹ bèn gặt dần, lúa mạch chín chỗ nào gặt chỗ đó, sau đó dùng xe cải tiến chở về nhà, tối đến mẹ trải một tấm vải nhựa ra sân, dùng hai tay nắm từng nắm lúa mạch đập lên một hòn đá to…Lúa mạch trồng trên ba mẫu đất của nhà, một mình mẹ làm, mệt đến mức không đứng dậy nổi nữa thì mẹ ngồi xổm xuống cắt, đầu gối quỳ còn chảy máu, đi đường cứ cà nhắc…Không đợi hàng xóm kể hết, tôi chạy như bay về nhà, khóc to gọi mẹ:
“Mẹ, mẹ, con không thể đi học nữa đâu…”. Kết quả, mẹ vẫn tống tôi lên trường. Tiền sinh hoạt phí mỗi tháng của tôi chỉ 60 đến 80 tệ (tương đương 120-160.000 VND), thật thảm hại nếu so với những người bạn học khác mỗi tháng có 200-240 tệ. Nhưng chỉ mình tôi biết, món tiền nhỏ này mẹ tôi cũng phải tằn tiện lắm, từ ngày đầu tháng đã dành từng hào từng hào, bán từng quả trứng gà, rau xanh lấy từng đồng từng đồng, có lúc dành dụm không đủ đã phải giật tạm vài đôi chục. Mà cha tôi, em trai tôi, dường như chẳng bao giờ có thức ăn, nếu nhà ăn rau cũng chẳng dám xào mỡ, chỉ chan tí nước dưa muối ăn qua bữa. Mẹ không muốn tôi đói, mỗi tháng mẹ chăm chỉ đi bộ hơn mười cây số mua mì tôm với giá bán buôn. Rồi mỗi cuối tháng, mẹ vất vả cõng một túi nặng lên Thiên Tân thăm tôi. Trong túi ấy ngoài những gói mì tôm ra, còn có nhiều xếp giấy loại mẹ phải đi bộ ra một xưởng in ngoài thị trấn cách nhà 6km để xin cho tôi (đó là giấy để tôi làm nháp toán), cả một chai tương cay rất to, cải bẹ muối thái sợi, và cả một cái tông đơ để cắt tóc. (Cắt tóc nam rẻ nhất Thiên Tân cũng phải 5 tệ, mẹ muốn tôi dành tiền cắt tóc để mua thêm lấy vài cái bánh bao mà ăn). Tôi là học sinh cấp 3 duy nhất của Thiên Tân đến cả rau ở bếp ăn nhà trường cũng không mua nổi, chỉ có thể mua vài cái bánh bao, mang về ký túc ăn cùng mì sợi khô hoặc chấm với tương ớt, kẹp dưa muối để ăn qua bữa. Tôi cũng là học sinh duy nhất không có giấy kiểm tra, chỉ có thể tận dụng giấy một mặt của xưởng in để viết bài. Tôi là đứa học sinh duy nhất chưa bao giờ dùng xà phòng, khi giặt quần áo tôi thường đi nhà bếp xin ít bột kiềm nấu ăn (alkali - chất kiềm, dùng để hấp bánh bao, làm bánh nướng, làm nước sôđa) là xong. Nhưng tôi chưa bao giờ tự ti, tôi cảm thấy mẹ tôi khổ cực cả đời, như người anh hùng chống lại đói khổ, làm con của người mẹ như thế tôi rất tự hào. Hồi mới lên Thiên Tân, tiết học tiếng Anh đầu tiên khiến tôi ù cạc. Khi mẹ lên, tôi kể cho mẹ nghe tôi sợ tiếng Anh thế nào, ai ngờ mẹ chỉ cười bảo: “Mẹ chỉ biết con là đứa trẻ con khổ cực nhất, mẹ không thích con kêu khó, vì chịu khổ được thì chả còn gì khó nữa.”
Tôi hơi bị nói lắp, có người bảo, học tiếng Anh đầu tiên cần làm chủ được cái lưỡi của mình, bởi vậy tôi thường kiếm một hòn sỏi ngậm vào miệng mình, rồi gắng đọc tiếng Anh. Hòn sỏi cọ xát vào lưỡi tôi, có lúc máu chảy ra bên mép, nhưng tôi cố gắng để kiên trì. Nửa năm trôi qua, hòn sỏi nhỏ đã bị mài tròn đi, lưỡi tôi cũng đã nhẵn, tiếng Anh đã thành người giỏi thứ 3 của lớp. Tôi vô cùng cảm ơn mẹ, lời mẹ khích lệ tôi vượt qua khó khăn lớn trong học tập. Năm 1996, lần đầu tiên tôi được tham gia cuộc thi Olympic tri thức toàn quốc khu vực Thiên Tân, đoạt giải Nhất môn Vật lý và giải Nhì môn Toán học, tôi được đại diện Thiên Tân đi Hàng Châu tham gia Cuộc thi Olympic toàn Trung quốc môn Vật lý. “Đoạt lấy chiếc Cup giải Nhất toàn Trung quốc tặng mẹ, rồi lên đường dự Olympic Vật lý Thế giới!” Tôi không ngăn được nỗi khao khát trong lòng, tôi viết thư báo cho mẹ tin vui và mơ ước của tôi. Kết quả, tôi chỉ được giải Nhì, tôi nằm vật ra giường, không ăn không uống. Dù tôi là người đạt thành tích cao nhất trong đoàn Thiên Tân đi thi, nhưng nếu tính cả những khốn khổ của mẹ tôi vào, thì thành tích này không xứng đáng! Tôi về trường, các thầy ngồi phân tích nguyên nhân thất bại cho tôi thấy: Tôi những muốn phát triển toàn diện cả Toán Lý Hoá, những mục tiêu của tôi quá nhiều nên sức lực tinh thần tôi phải phân tán rộng.
Nếu giờ tôi chỉ chọn một mục tiêu trước mắt là kỳ thi Toán, nhất định tôi thắng. Tháng 1 năm 1997, tôi cuối cùng đã giành chiến thắng tại kỳ thi Olympic Toán toàn Trung Quốc với điểm số tuyệt đối, lọt vào đội tuyển Quốc gia, cả mười kỳ thi kiểm tra ở đội tuyển tôi đều là người đứng đầu. Với thành tích đó, tôi được sang Argentina tham gia kỳ thi Olympic Toán quốc tế. Nộp xong phí báo danh, tôi gói những sách vở cần chuẩn bị và tương đậu cay của mẹ lại, chuẩn bị lên đường. Giáo viên chủ nhiệm và thầy giáo dạy Toán thấy tôi vẫn mặc bộ quần áo thải của người khác cho, những thứ áo quần màu sắc chả đâu vào đâu, kích cỡ khác nhau, bèn mở tủ áo của tôi ra, chỉ vào những áo trấn thủ vá, những áo bông tay đã phải nối hai lần, vạt đã phải chắp ba phân, hỏi tôi:
“Kim Bằng, đây là tất cả quần áo của em ư?”
Tôi chả biết nói sao, vội đáp: “Thầy ơi, em không sợ người khác chê cười! Mẹ em thường bảo, Phúc Hữu Thi Thư Khí Tự Hoa - trong lòng có sách vở tất mặt mũi sáng sủa, em mặc những thứ đồ này đi Mỹ gặp tổng thống Clintơn em cũng chẳng thấy ngượng.” Ngày 27/7, Olympic Toán học Thế giới lần thứ 38 chính thức khai mạc. Chúng tôi thi liên tục suốt năm tiếng rưỡi, từ 8 giờ 30 phút sáng tới 2h chiều. Ngày hôm sau công bố kết quả, đầu tiên công bố Huy chương Đồng, tôi không muốn nghe thấy tên mình; Sau đó công bố Huy chương Bạc, cuối cùng, công bố Huy chương Vàng, người đầu tiên, người thứ hai, người thứ ba là tôi. Tôi khóc lên vì sung sướng, trong lòng tự nói: “Mẹ ơi, con mẹ thành công rồi!”
Tin tôi và một người bạn nữa đoạt Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học ngay chiều hôm đó đã được Đài phát thanh Nhân dân Trung ương TQ và Đài truyền hình Trung ương TQ đưa. Ngày 1/8, chúng tôi vinh quang trở về, lễ đón long trọng được Hiệp hội khoa học Trung Quốc và Hội Toán học TQ tổ chức. Khi đó, tôi muốn về nhà, tôi muốn sớm gặp mẹ, tôi muốn chính tay tôi đeo tấm huy chương vàng chói lọi lên cổ mẹ… Hơn mười giờ đêm tối hôm đó, tôi cuối cùng đã đội trời đêm về đến nhà. Người mở cửa là ba tôi, nhưng người một tay ôm chặt lấy tôi vào ngực trước lại chính là mẹ tôi.
Dưới trời sao vằng vặc, mẹ tôi ôm tôi rất chặt…
Tôi lấy tấm huy chương vàng đeo lên cổ mẹ, khóc một cách nhẹ nhõm và sung sướng. Ngày 12/8, trường Trung học số Một của Thiên Tân chật ních người, mẹ được ngồi lên bàn Chủ tịch danh dự cùng với các quan chức Cục giáo dục Thiên Tân và các giáo sư toán học hàng đầu. Hôm đó, tôi đã phát biểu thế này: “Tôi muốn dùng cả sự sống của tôi để cảm tạ một người, là người mẹ đã sinh và nuôi nấng tôi. Mẹ tôi là một người phụ nữ nông dân bình thường, nhưng những đạo lý mẹ dạy tôi nên người đã khích lệ tôi cả đời. Năm tôi học lớp 10, tôi muốn mua cuốn sách “Đại từ điển Anh-Trung” để học tiếng Anh, mẹ tôi không có tiền, nhưng mẹ vẫn nghĩ cách giúp tôi. Sau bữa cơm sáng, mẹ tôi mượn một chiếc xe cải tiến, chất một xe rau cải trắng, hai mẹ con tôi đẩy ra chợ huyện cách hơn bốn mươi km bán rau. Đến được chợ đã gần trưa, buổi sáng đó tôi và mẹ chỉ ăn hai bát cháo ngô nấu với khoai lang đỏ, lúc đó bụng đói cồn cào, chỉ mong có ai tới mua cho cả xe rau ngay. Nhưng mẹ vẫn nhẫn nại mặc cả từng bó, cuối cùng bán với giá 1 hào một cân. Hai trăm cân rau đáng lẽ 21 tệ, nhưng người mua chỉ trả 20 tệ. Có tiền rồi tôi muốn ăn cơm, nhưng mẹ bảo nên đi mua sách trước, đó là việc chính của ngày hôm nay. Chúng tôi đến hiệu sách hỏi, giá sách là 8 tệ 2 hào 5 xu, mua sách rồi còn lại 1 tệ 7 hào 5 xu. Nhưng mẹ chỉ cho tôi 7 hào rưỡi đi mua hai cái bánh bột nướng, một tệ kia còn phải cất đi để dành cho tôi làm học phí. Tuy ăn hết hai cái bánh nướng, nhưng đi bộ tiếp 40km về nhà, tôi vẫn đói tới mức hoa mắt chóng mặt, lúc này tôi mới nhớ ra tôi đã quên không phần cho mẹ ăn một miếng bánh nướng nào, mẹ tôi chịu đói cả ngày, vì tôi mà kéo xe suốt 80km đường xa. Tôi hối hận tới mức chỉ muốn tát cho mình một cái, nhưng mẹ tôi chỉ bảo: “Mẹ ít văn hoá, nhưng mẹ nhớ khi nhỏ được thầy giáo dạy là, Golgi có nói một câu: Nghèo đói là trường đại học tốt nhất. Nếu con có thể tốt nghiệp trường đại học này, thì những trường đại học như Thiên Tân, Bắc Kinh con chắc chắn đều đỗ.”
Khi mẹ nói thế mẹ không nhìn tôi, mẹ nhìn ra con đường đất xa xôi, cứ như thể con đường đất đó có thể thông tới tận Thiên Tân, đi thẳng tới Bắc Kinh. Tôi nghe mẹ bảo thế, tôi không thấy đói nữa, chân tôi không mỏi nữa…Nếu nghèo đói là trường đại học tốt nhất, thì tôi muốn nói rằng, người mẹ nông dân của tôi chính là người thầy giáo giỏi nhất của đời tôi.”
Dưới khán đài, không biết có bao nhiêu đôi mắt đã ướt đẫm, tôi quay về phía người mẹ tóc hoa râm của tôi, cúi người xuống kính cẩn…
“…Mà nhiều khi cũng chẳng biết những giá trị gì, nhất là cái thời đại ngày nay khi tốc độ sống quá nhanh, đến mức ai cũng chỉ tập trung đuổi theo cho kịp…thì mấy ai chịu dừng lại để hỏi giá trị sống của mình là gì? trừ khi bản thân bạn trải nghiệm qua một sự kiện trọng đại, lúc đó những giá trị mà hàng ngày chẳng mấy khi xuất hiện: sức khỏe, gia đình, nghề nghiệp, tình bạn, tình yêu…họa may mới hiện ra? Phải chăng vi thế mà hai chữ vô tư ngày này đã trở thành chuyện cổ tích cho người lớn…”
Sáng Chủ Nhật cuối năm, quán Café góc phố, mọi thứ vẫn vậy…trừ những trang trí Happy New Year! “thế là một năm lại trôi qua & một năm mới lại đến”, không biết đã bao nhiều lần tôi đã lẩm nhẩm mấy từ này! Liếc mắt qua mấy tờ báo như thường lệ…“người cô đơn trong thành phố”, cái tựa đề nghe cũng hay hay nhỉ? thử đọc xem sao…thì ra là câu chuyện về một đạo diễn người Mỹ gốc Việt, Stephane Gauge, với tác phẩm điện ảnh đầu tay “Cú và chim se sẻ”. Cũng hay đấy, một máy quay tay trên chiếc xe máy lang thang khắp phố phường mà vẫn có được một tác phẩm điện ảnh đầu tay với nhiều giải thưởng Quốc tế! câu chuyện có vẻ thú vị, tôi thích thú với tâm sự củaa anh về bộ phim của mình “50% tôi làm cho tôi, 50% còn lại cho khán giả”, và tư nhiên lại chiêm nghiệm! Hình như cái động cơ hết sức đơn giản bộc bạch trong câu nói ấy có phải là cốt lõi làm nên thành công của bộ phim? Nghĩ lại tôi cảm thấy thật hài hước khi làm một so sánh với những bộ phim kinh phí hàng tỷ đồng hoặc để đi thi hoặc thương mại, rồi ồn ào những chiến dịch quảng cáo, rồi truyền thông, rồi lãng quên không hình bóng! Dòng suy nghĩ của tôi bắt đầu lang man qua những câu chuyện tương tư mà tôi đã từng đọc qua với nhiều cảm hứng.
Trịnh Xuân Thuận là cả một câu chuyện thú vị! Niềm đam mê vũ trụ giúp ông trở thành một nhà khoa học lớn trên Thế Giới. Những tác phẩm thiên văn đầy chất thơ lãng mạn của Ông mà tôi đã có dịp đọc qua như “Cái vô hạn trong lòng bàn tay”, không chỉ là những khám phá khoa học mà còn phảng phất cả một thế giới tâm linh và cả những tư tưởng triết học đầy tính nhân văn. Tất cả là một niềm đam mê thiên văn học và vụ trụ vạn vật, như Ông từng nói. Đâu chỉ có khoa học và nghệ thuật, mà cả những câu chuyện kinh doanh cũng thế. Google, một thương hiệu thành công nhất, bắt đầu từ y tưởng rất sinh viên trong trường đại học! Trong quá trình nghiên cứu sinh của mình, Sergey Brin và Larry Page đã không thỏa mãn những công cụ tra cứu dự liệu sẵn có, đã nung nấu y tưởng xây dựng một công cụ tìm kiếm thông tin để giúp các sinh viên tra cứu tài liệu làm luận văn cho sinh viên trường Stanford. Thậm chí trong quá trình phát triển sản phẩm, cả hai đã phải chốn tránh những mời gọi thương mại để tập trong vào việc hòan thiện tác phẩm của mình. Những xuất phát và động cơ hết sức trong trắng ấy đã tạo nên Google ngày nay. Tương tự là câu chuyện của Yahoo với Jerry Yang và David Filo, Bill Gates của Microsoft…tất cả đều không nghĩ đến tiền bạc khi khởi nghiệp, mà giống nhau ở cái sự vô tư theo đuổi những đam mê của mình và rồi thành công đã đến.
Điểm chung của những câu chuyện thú vị này là cái sự “vô tư”. Đúng vậy hai chữ ấy nghe sao đơn giản, mới sinh ra trẻ con đã tự nhiên sở hữu nó rồi, vậy mà thật khó tìm trong thời đại ngày nay! Các doanh nghiệp không còn “vô tư” với những tưởng kinh doanh rất đẹp, mà chính người sáng lập đã từng nhiệt huyết nói về chúng một cách say sưa. Sức ép của khách hàng, mong đợi thái quá của cổ động và “để tiền cuốn đi” của chính nguời chủ doanh nghiệp…tất cả đã bóp méo những quả trứng mà chủ nhân hòai bão sinh ra khi khởi nghiệp. Trong vòng xóay cuốn đi ấy, nhiều doanh nhân đã không kịp nhận thức những giá trị sống của chính cá nhân mình! Tràn đầy những toan tính, cổ phiếu, bất động sản, dự án đầu tư, mua bán sáp nhập…đầu óc quay cuồng với bất cứ cái gì sinh tiền! Kinh doanh mà, một anh bạn doanh nhân phát biểu không đắn đo, cậu phải tối đa hóa lợi nhuận! Vâng không sai tí về mục đích kinh điển của kinh doanh! Đành rằng những giá trị của thương mại ai cũng thấy và nhìn nhận, nhưng đôi khi nghe bùng nhùng cả tai! Đi đâu cũng kể chuyện làm ăn, rủ mấy đứa bạn ra uống Café cũng nghe chúng nó nói về kinh doanh, chứng khóan…rủ uống vài ly bia sau một ngày làm việc cũng nghe rủ chuyện mua đất đầu tư! …Ngay cả cái thằng em hết sức khờ khạo, vô tư thời đại học, cái thời mà mấy anh em còn nhâm nhi tâm sư sau này mình sẽ làm gì, điện thọai chưa kịp hỏi thăm dạo này thế nào thì nó đã liên thanh “dạo này anh làm ăn khá không? đầu tư với em không? công ty chuẩn bị lên sàn…”. Không thóat! Thế là hết cảm hứng, dự tính rủ chúng nó gặp mặt cuối năm cũng bay đi. Café một mình!
Âu cũng chẳng ai trách ai, vì ai cũng tìm kiếm những giá trị riêng cho mình. Mà nhiều khi cũng chẳng biết những giá trị gì, nhất là cái thời đại ngày nay khi tốc độ sống quá nhanh, đến mức ai cũng chỉ tập trung đuổi theo cho kịp…thì mấy ai chịu dừng lại để hỏi giá trị sống của mình là gì? trừ khi bản thân bạn trải nghiệm qua một sự kiện trọng đại, lúc đó những giá trị mà hàng ngày chẳng mấy khi xuất hiện: sức khỏe, gia đình, nghề nghiệp, tình bạn, tình yêu…họa may mới hiện ra? Phải chăng vi thế mà hai chữ vô tư ngày này đã trở thành chuyện cổ tích cho người lớn.
Bạn đã đạt được mục tiêu mà bạn đã đề ra trong cuộc sống chưa? Những giá trị ưu tiên trong cuộc sống của bạn là gì? Hãy đọc bài viết dưới đây, có thể bạn sẽ tìm ra câu trả lời thích hợp nhất. Những người tuân theo lời khuyên của Marshall thường hỏi ông rằng: “Làm thế nào ông có thể đưa ra lời những khuyên tốt nhất của mình cho mọi người về việc đặt ra mục tiêu và những việc làm ưu tiên cho cuộc sống?” Bài viết của Marshall sau đây là lời khuyên dành cho cuộc sống mà ông muốn gửi gắm mọi người:
Trước tiên, hãy tưởng tượng rằng bạn đang ốm liệt giường và nằm đón chờ cái chết. Đó là những giây phút bạn sắp sửa trút hơi thở cuối cùng. Tuy nhiên, trong giây phút ấy bạn nhận được một món quà tuyệt vời của Thượng đế, đó là khả năng có thể quay lại quá khứ và đưa ra lời khuyên cho những người đang đọc bài báo này.
Lời khuyên nào mà một người từng trải như bạn có thể đưa ra cho độc giả? Ai sẽ là người biết giá trị đích thực của cuộc sống? Cuộc sống thực sự là cái gì?
Đó cũng chính là lời khuyên mà Mashall dành cho bạn. Nếu như những người già nghĩ rằng bạn đang lúng túng không biết xử lý công việc ra sao thì đúng là bạn đang lâm vào tình trạng như vậy.
Có ba ẩn ý trong từng lời khuyên của những người già - những người thực sự đang phải đối mặt với cái chết đang cận kề mỗi ngày đó là:
Tìm kiếm những điều hạnh phúc và có ý nghĩa ngay tức khắc chứ không phải cho tuần tới, tháng tới hay năm tới. Chứng bệnh phương Tây đáng sợ nhất là: “Tôi sẽ hạnh phúc khi…..khi tôi có chiếc BMW[1]”
Sự thúc đẩy! Động lực! Đừng bao giờ chỉ gói gọn suy nghĩ trong việc tìm kiếm những điều bạn không có, như vậy bạn sẽ thất vọng trong việc đánh giá những giá trị bạn đang có. Đó là biểu hiện của việc bạn đã thất bại trong cuộc sống hiện tại của chính mình.
Tình yêu của bạn với gia đình và bạn bè. Khi bạn nằm trên giường bệnh chờ chết và tưởng tượng xung quanh mình những đồng nghiệp thân hữu đang phải vẫy tay tạm biệt bạn. Bạn hiểu rằng bạn bè và gia đình là vô cùng quan trọng. Đó chính là những người mang đến cho bạn mọi vấn đề cũng là những người thực sự là vấn đề quan tâm của bạn.
Khi bạn có một ước mơ, hãy thực hiện nó. Nếu như bạn không cố gắng thực hiện ước mơ, thời gian qua đi, khi bạn 35 tuổi có thể bạn không thể thực hiện được nó. Rồi khi bạn 45, 65 hay 85 tuổi thì lại càng không thể thực hiện được. Không ai trong số chúng ta có thể có được tất cả mọi điều ta mơ ước trong cuộc sống.
Nếu chúng ta bắt tay vào thực hiện ước mơ, chúng ta sẽ hình thành nên những ước mơ mới. Có những người đã cố gắng, dù chỉ là một phần sức lực nhỏ nhất để đạt được ước mơ cho cuộc sống của mình, với hy vọng hạnh phúc hơn, ngay cả với những gì họ đang có trong cuộc sống.
Nếu như bạn đã từng bị rối trí với chính những điều bạn cho là vấn đề của bạn thì hãy giành vài phút để hỏi ý kiến những người già, những người đang cận kề với cái chết bởi tuổi tác và qui luật sinh tử. Hãy lắng nghe lời khuyên khôn ngoan của họ để bạn sẽ không bao giờ phải hối hận.
Sài Gòn sáng nay chợt se lạnh. Cái lạnh hiếm hoi của mảnh đất sôi động khiến lòng người chùng xuống. Tôi đẩy khung cửa sổ ra tận hưởng chút khí trời lành lạnh, nghe đám lá nhỏ lao xao nô đùa theo làn gió. Từng chùm cát đằng khoe màu áo tím mong manh nồng hơi sương, đóa sen trắng lẻ loi nghiêng mình bên hồ nước nhỏ. Có chút gì đó buâng khuâng đến lạ. Sự bình yên của trời, của đất khiến không gian như dừng lại, nỗi nhớ nhung đưa ta tìm về bên em…
Sài Gòn sáng nay lãng đãng sương mai khép mình theo làn gió nhẹ miên man chở giọt nắng sớm khiến ta nhớ em đến nao lòng. Hơn nửa đời người loay hoay tìm kiếm, chợt ngoảnh lại thấy “gió heo may” chớm về. Số phận xui khiến ta gặp em giữa triệu người ngược xuôi tất bật, trái tim lãng tử chợt dậy sóng lênh đênh. Em đến bên ta nhẹ như cơn mưa chiều ấy… Có em bên đời, cuộc sống với ta thi vị hơn, những lo toan đời thường tan theo tiếng cười trong trẻo của em…
Đã một thời ta mãi tìm kiếm những gì không thuộc về ta. Thật lạ, con người thường chỉ biết quý những gì đã mất, người ta luôn tìm hạnh phúc ở những nơi xa xôi mà không biết rằng hạnh phúc luôn hiện hữu bên mình.
Sài Gòn sáng nay se lạnh. Cái lạnh mơn man…Bên gốc si già của quán nhỏ ven đường mình ta làm vị khách sớm, vài chiếc lá nhỏ buông mình trong gió. Gửi em vài dòng tin nhắn, dẫu biết em sẽ về nhưng sao lòng vẫn thấy nao nao. Ngước nhìn ánh ban mai nơi chân trời vươn mình, đám lá nhỏ rì rầm lời yêu thương như nói hộ lòng ta…
Cám ơn cuộc đời. Những khó khăn của hôm qua cho ta biết quý trọng những gì em đã mang đến hôm nay: Tình yêu, lòng tin và sự chân thành. Hãy sống, hãy cho, hãy hiến dâng những gì có thể cho cuộc đời và ta sẽ nhận được điều ta mong đợi…
Tôi đã sống cô đơn và đã yêu thích cuộc sống đó. Tôi được tự do khám phá bất cứ thứ gì tôi muốn. Khi ở một mình, tôi đã “bỏ quên” nhu cầu phải rửa chén đĩa và dọn dẹp nhà cửa. Nhưng về sau, tôi đã khám phá ra một điều khác… và tôi không bao giờ còn muốn hoàn toàn sống cô đơn nữa. Tôi làm vườn, đọc sách, quét sân, sửa nhà. Nhưng, trong lúc làm tất cả những việc ấy, tôi nhìn và quan sát. Tôi nhìn những người hàng xóm, những nhân viên trong cửa hàng, con mèo trên bờ tường,…
người tài xế trên đường. Tôi quan sát và vì thế, cùng chia sẻ với họ trải nghiệm về đời người. .
Nếu như tôi cần giúp đỡ ư? Tôi sẽ đón tiếp một người khéo tay hay làm. Nếu tôi muốn có một món hàng đặc biệt từ cửa hàng? Tôi sẽ được nhân viên bán hàng cung cấp. Nếu tôi cần hỏi đường? Sẽ có người tận tình chỉ dẫn.
Tôi khám phá ra rằng mình thích cái mùi của đất và làm gió nhẹ mơn man trên mặt. Tôi nhận thấy rằng những chương trình truyền hình mà tôi say mê chẳng có ý nghĩa bao nhiêu. Tôi thích chăm sóc khu vườn và trồng tỉa để thu hút bướm, ong và chim đến.
Mối quan hệ phức tạp và tinh tế giữa cây cỏ, côn trùng và chim chóc bắt đầu hấp dẫn tôi. Tôi ngồi im lặng trong vườn quan sát chúng không biết chán.
Bây giờ, tôi nhận thức rằng tất cả mọi vật trong tự nhiên đều vươn tới với nhau. Khi tôi say mê thiên nhiên, tôi đã mở lòng ra với thế giới chung quanh tôi. Tôi sẵn sàng đón nhận những lời nói tử tế của một người lạ hoặc sẵn lòng giúp đỡ người đi lạc đường.
Đôi khi chúng ta cần phải trở nên “một hòn đảo”. Đó là khi chúng ta đau đớn, khi chúng ta sợ hãi, khi chúng ta mệt rã rời. Nhưng sau đó, chúng ta biết rằng chúng ta không bao giờ cô đơn hoặc chúng ta thực sự không hề muốn cô đơn.
Hãy thận trọng trước khi đưa một điều gì lên blog, vì nó luôn ẩn chứa những mối nguy hại làm tiết lộ thông tin về công việc của công ty. Mối nguy hại của blog công sở sẽ xảy đến nếu bạn không lường trước được những rắc rối khi xuất bản những thông tin hàng ngày lên mạng vì mục đích cá nhân. Hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi viết bất cứ thông tin về công việc của bạn lên blog. Blogger Waiter Rant nói: “Khi bạn bắt đầu viết blog, bạn hãy nghĩ rằng bạn có thể sẽ bị phát hiện ra.”
Những mối nguy hại từ blog công sở
Nghiêm trọng hơn nữa, bạn có thể bị đuổi việc vì blog, và khi điều này xảy ra thì toàn bộ những thông tin của công ty cũng như của bạn đều bị tiết lộ. Delta Air Lines, Google, Ladies Home Journal, Wells Fargo và Ohio công khai rằng đã từng đuổi nhân viên vì blog của họ.
Những nguy có tiềm ẩn liên quan đến pháp luật từ blog
Cũng giống như những hình thức xuất bản công khai khác, blog của nhân viên công sở tiểm ẩn mối nguy hại vi phạm pháp luật.
Bởi vì blog có thể bao gồm những lời phỉ báng, xúc phạm; blog có thể vi phạm quyền sở hữu trí tuệ: thương hiệu, bằng sáng chế và bản quyền; blog có thể vi phạm quy định tiết lộ thông tin bí mật của công ty và những điều cấm đối với một nhân viên.
Như vậy, một blogger, nhân viên muốn viết blog phải làm gì trước tiên để không vi phạm những điều kể trên? Stephen Lichtenstein, giáo sư ngành luật của trường Cao đẳng Bentley khuyên: “Nếu công ty bạn có quy định về viết blog, các nhân viên cần phải kiểm tra kỹ những quy định này trước.”
Hầu hết nhân viên đều cho rằng quyền tự do ngôn luận sẽ bảo vệ họ và họ sẽ không bị sếp quở trách hay đuổi việc. Đó chính là sự ngộ nhận phi lý.
EFF đã xuất bản một cuốn sách về viết blog an toàn, bao gồm sử dụng tên nặc danh như thế nào khi viết blog cũng như những cái tên đó bảo vệ bạn khỏi những rắc rối của sếp muốn sa thải vì blog của bạn.
Sử dụng tên nặc danh: Liệu có an toàn?
Nhiều blogger viết bài bằng cách thay đổi tên, dùng tên nặc danh và viết lại các chi tiết theo cách khác. “Những cái tên nặc danh rất thú vị và quan trọng, chúng cho phép tôi nói những điều mà tôi muốn,” blogger Waiter Rant, người có rất nhiều tai tiếng trong thế giới blog nói.
Tuy nhiên, các blogger không nên cho rằng nặc danh sẽ giúp họ không bị nhận ra. Chỉ cần một sơ suất có thể khiến cho họ gặp rắc rối lớn với sếp hoặc pháp luật. Bond nói “Tôi đã khuyên thân chủ của tôi không nên lạm dụng những cái tên nặc danh.”
Còn blogger Waiter Rant lại có cách bảo vệ an toàn khác, anh nói rằng anh không lo lắng sẽ bị gặp rắc rối bởi vì “Tôi không viết nhiều về đồng nghiệp, và nếu có viết thì bao giờ tôi cũng hỏi ý kiến họ trước.”
Cuối cùng, bạn không nên “phơi bày” tất cả mọi chuyện ở công ty lên blog và hãy luôn thận trọng trước khi viết về bất cứ điều gì.
“Khi còn khoẻ mạnh, tôi cũng đã từng suy nghĩ điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời? Sau khi biết mình mắc bệnh, tôi đã đi đến kết luận điều quan trọng nhất chính là triết lý sống của một con người” - Eugene O’Kelly - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty Kiểm toán Quốc tế KPMG, Hoa Kỳ…”Bạn sẽ không làm được gì nếu bạn không có mục đích, bạn cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích của bạn tầm thường” (Điđơro) Nhiều lần tôi cũng đã suy nghĩ và đặt ra những câu hỏi như bạn… Nhưng đến bây giờ tôi nghĩ rằng điều đơn giản nhất cho cuộc sống này là cần có một lý tưởng.
Liệu lý tưởng sống có phải là một điều gì quá lớn lao mà chúng ta cần phải nỗ lực mới rèn luyện được cho mình? Không hẳn vậy, tôi chia sẻ với các bạn quan điểm của mình.
Sinh ra ở đời, ai trong chúng ta cũng khao khát được sống hạnh phúc, với lòng khao khát đó thúc giục chúng ta đi kiếm tìm hạnh phúc. Hơn thế nữa, tự đáy lòng của con người luôn ước ao có được một cuộc sống bình an, vui tươi, không lo âu buồn phiền, không đau khổ oán than, muốn an hưởng sự may lành hơn là bất hạnh, giàu sang hơn là nghèo nàn.
Để đạt được niềm khát vọng đó, người ta luôn tìm cho mình một lẽ sống cho cuộc đời, hay nói đúng hơn là một lý tưởng. Lý tưởng này sẽ hướng dẫn đời họ vượt qua mọi chông gai và can đảm chấp nhận mọi nghịch cảnh. Vì có một lý tưởng để theo đuổi, có một lẽ sống cho cuộc đời, là niềm hạnh phúc lớn lao nhất của con người trên trần gian. Và phải chăng những người bất hạnh chính là những người không lý tưởng, sống không mục đích, và càng không biết mình sẽ đi về đâu?
Lý tưởng sống là gì?
- “Khi còn khoẻ mạnh, tôi cũng đã từng suy nghĩ điều gì là quan trọng nhất trong cuộc đời? Sau khi biết mình mắc bệnh, tôi đã đi đến kết luận điều quan trọng nhất chính là triết lý sống của một con người” - Eugene O’Kelly - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty Kiểm toán Quốc tế KPMG, Hoa Kỳ…
“Bạn sẽ không làm được gì nếu bạn không có mục đích, bạn cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích của bạn tầm thường” (Điđơro)
Triết lý sống hay mục đích sống cũng chính là lý tưởng sống của mỗi con người. Để nói về lý tưởng của thanh niên thời nay, Thủ tướng Phan Văn Khải đã từng căn dặn các tài năng trẻ rằng: “Tài năng trẻ muốn thành công không chỉ cần học giỏi mà còn cần có lý tưởng, hoài bão, có lòng yêu nước, sống nhân ái, thương người như thể thương thân…”
Bạn có bao giờ tự hỏi bạn tồn tài trên cuộc đời vì lý do gì không? Một câu hỏi lẽ ra rất dễ nhưng nó làm cho bạn phải bắt đầu ngồi lại suy nghĩ về bản thân mình. Cũng giống như một doanh nghiệp ra đời họ phải phát biểu sứ mạng của họ. Ví dụ sứ mạng của thương hiệu điện thoại Nokia có thể được thể hiện qua slogan là “Connecting people”, vậy sứ mạng của cuộc đời bạn là gì…?
Đây là băn khoăn của không ít những bạn trẻ thời nay. Nhiều người cho rằng đời sống quá bận rộn, làm gì có thì giờ để đặt vấn đề niềm tin hay lý tưởng sống. Cũng có bạn cho rằng cứ sống tự nhiên, đến đâu hay đó, làm gì phải bận tâm đến niềm tin hay lý tưởng sống. Những người nói như vậy thật ra là cũng đã có niềm tin hay lý tưởng sống cho chính mình. Niềm tin hay lý tưởng đó là sống đến đâu hay đó, không cần suy nghĩ hay đặt vấn đề.
Lý tưởng sống từ những điều bình dị
Nhiều người từng nghe câu nói trong bài hát khá nổi tiếng của Trịnh Công Sơn:
“Sống ở đời sống cần có một tấm lòng,
để làm gì em biết không?
Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi….”
Một thời gian dài tôi mới nhận ra rằng ý nghĩa của câu này là “hãy mở rộng tấm lòng của bạn với cuộc sống này, với mọi người xung quanh bạn và đừng mong đợi bạn sẽ nhận lại được gì… Hãy san sẻ tấm lòng để cuộc sống này đẹp hơn và đừng nghĩ rằng những cái gì mình đã cho đi là lớn lao mà nó chỉ là những cái gì nhỏ nhoi nhất nhẹ nhàng… chỉ để gió cuốn đi…”.
Phải sống có lý tưởng! Bạn có thể ra đi từ nhiều phía, theo những con đường khác nhau, nhưng cuối cùng mỗi người phải lựa chọn cho mình mục đích của cuộc sống. Ta sống cho ta, cho những người thân, bạn bè và cho mọi người. Vì vậy, chỉ có hạnh phúc khi “mình vì mọi người và mọi người phấn đấu vì hạnh phúc của từng người”. Rõ ràng lý tưởng là mục đích sống, là ý nghĩa của mỗi cuộc đời. Lý tưởng quyết định sự thành công trong cuộc sống. Lý tưởng dẫn dắt sự nghiệp, tăng thêm sức mạnh cho mọi người để đạt đến thành công trong sự nghiệp. Lý tưởng cho ta sức mạnh vượt qua khó khăn và thử thách trong cuộc sống.
Lý tưởng của ta không cần lớn lao dù chỉ là một chiếc lá, một người quét đường cũng cần có cho mình một lý tưởng bình dị như những vĩ nhân: “Một người quét đường hãy quét những con đường như đại nhạc sư Beethoven đã soạn nhạc, hãy quét những con đường như đại văn hào Shakespeare đã làm thơ…”.
Cuối cùng xin kết thúc bằng lời của chiến sĩ cách mạng, một người cộng sản trẻ tuổi, một nhà văn, một anh hùng thời vệ quốc Xô Viết vĩ đại, Paven Copsagine trong tác phẩm Thép đã tôi thế đấy (tác giả Nikolai Ostrovsky): “Cái quí nhất của con người là cuộc sống. Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng sống hoài sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và đớn hèn của mình, để đến khi nhắm mắt xuôi tay, mà có thể nói rằng: Tất cả đời mình ta đã cống hiến cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời, sự nghiệp đấu tranh giải phóng loài người. Và ta phải sống gấp lên mới được. Vì bệnh tật vô lý hay một sự bi đát tình cờ nào đó có thể bỗng nhiên cắt đứt cuộc đời này”.
Những nhà lãnh đạo vĩ đại luôn truyền tải được nhiệt huyết vào công việc. Họ biết cách lôi kéo các nhân viên tài năng và tận tâm. Nhưng ẩn chứa đằng sau mỗi nhà lãnh đạo đầy quyền lực, bạn sẽ còn thấy có một quyền năng vô hình khác, nó góp phần tạo ra một bầu văn hoá công ty mạnh mẽ, động viên mọi người làm việc chăm chỉ và gắn bó lâu dài hơn, thậm chí có thể gắn bó cả cuộc đời, nối tiếp các thế hệ với công ty. Cùng với thời gian và những bước phát triển mạnh mẽ, sự khác biệt duy nhất còn lại ngày nay giữa các công ty có lẽ chỉ là yếu tố văn hoá.
Những yếu tố khác như công nghệ, quy trình kinh doanh hầu như không có sự khác biệt là mấy. Sở dĩ chúng ta phân biệt được giữa Mercedes và Toyota không phải ở chất lượng mà chính là ở nền văn hoá và hình ảnh nhãn hiệu công ty. Văn hoá đã và đang trở thành một ID (chỉ số nhận dạng) của mỗi công ty, giúp chúng ta phân biệt công ty này với công ty khác. Văn hoá thể hiện trong phong cách làm việc, tác phong của nhân viên cả trong công việc cũng như trong cuộc sống. Không ít công ty còn xây dựng văn hoá của riêng mình trên cơ sở kế thừa văn hoá truyền thống dân tộc.
Nếu bạn đang tiến hành kinh doanh và là chủ doanh nghiệp, bạn phải xây dựng được một nền văn hoá công ty. Và thay vì để nó tự sinh sôi nảy nở ngoài tầm kiểm soát, bạn có thể nuôi dưỡng nó trở thành một yếu tố khích lệ lòng trung thành và tinh thần làm việc tràn đầy nhiệt huyết của các nhân viên. Để xây dựng được một bầu văn hoá công ty mạnh mẽ, có sự tồn tại của nhiều niềm vui, sự chia sẻ, cộng tác và kết nối, bạn hãy thực hiện 5 bước đơn giản sau đây:
Bước 1: Thấu hiểu
Nền tảng của một văn hoá công ty mạnh không chỉ được xây dựng từ một vài bữa ăn trưa tập thể hay trong khu vực để xe cá nhân. Các nhà lãnh đạo vĩ đại luôn hiểu được những gì là quan trọng đối với các nhân viên. Trên cương vị một nhà quản lý kinh doanh, việc phát triển một bầu văn hoá công ty mạnh ngay từ khi bạn tiến hành những bước đi đầu tiên là thực sự cần thiết để tìm hiểu xem điều gì động viện mọi người xung quanh làm việc cho bạn. Quy trình thấu hiểu này sẽ bắt đầu với hoạt động giao tiếp. Hãy nói chuyện với các nhân viên trong công ty nhằm tìm hiểu về những gì mà cả bạn và các nhân viên đều mong đợi từ công việc. Điều này sẽ giúp bạn gạn lọc rõ ràng những mong đợi của các nhân viên, đồng thời giúp bạn nắm được những gì sẽ động viên họ trong công việc. Nó cũng gửi đi một thông điệp tới các nhân viên rằng sự cộng tác và giao tiếp là hết sức quan trọng trong công ty. Khi nói chuyện với các nhân viên, bạn sẽ thấy được những gì quan trọng đối với họ. Sự thấu hiểu này hoàn toàn có khả năng giúp bạn xây dựng và chia sẻ một bầu văn hoá công ty vui tươi thích hợp nhất với công ty, thay vì đơn thuần chỉ dựa trên các ý tưởng về những gì mọi người có thể thích thú.
Bước 2: Hành động
Khi bạn đã thấu hiểu các nhân viên trong công ty thì cũng đã đến thời điểm hành động. Bước đi tiếp theo này là rất quan trọng, bởi vì nó cho thấy bạn đang hành động vì những mong đợi của nhân viên và quan tâm tới trái tim của mọi người. Hãy thử thực hiện một hành động đơn giản sau: Bạn hãy chia một tờ giấy A4 thành bốn phần bằng nhau, mỗi phần ghi lên đó 1 tiêu đề: vui vẻ, chia sẻ, cộng tác và kết nối. Đối với từng tiêu đề, bạn hãy huy động chất xám của tập thể để lên danh sách các hành động cần thực thi nhằm xây dựng và cải thiện bầu văn hoá công ty. Ví dụ, dưới tiêu đề “vui vẻ” bạn có thể có các hành động như một bữa ăn tối vào ngày thứ sáu, một buổi đi xem phim tập thể. Khi bạn hành động, điều quan trọng là các hành động phải được đưa ra thực hiện một cách thích hợp. Thay vì làm tất cả mọi thứ trong một lần, bạn hãy thử thực thi một nhóm các ý tưởng chọn lọc mà bạn tin rằng bạn có thể thực hiện tốt. Hãy nêu bật một vài đầu mục công việc từ danh sách các hành động mà bạn nghĩ rằng có thể thực hiện ngay. Những hành động còn lại bạn có thể làm từ từ theo thứ tự ưu tiên sau khi đã phân tích kỹ lưỡng.
Bước 3: Tham gia
Văn hoá công ty đến từ tất cả các nhân viên. Một bầu văn hoá công ty mạnh mẽ là một cái gì đó được bạn khởi xướng ra, rồi sau đó các nhân viên là những người tiếp tục xây dựng và phát triển nó. Hãy hỏi các nhân viên xem họ nghĩ như thế nào để có thể góp phần vào thành công trong kinh doanh và xây dựng một bầu văn hoá công ty mạnh. Việc động viên mọi người đóng góp cổ phần cá nhân vào công ty cũng là một chiến lược nuôi dưỡng một văn hoá công ty mạnh và mọi nhân viên đều có bầu nhiệt huyết lớn trong công việc. Khi điều này xảy ra, các nhân viên sẽ nỗ lực làm việc hơn rất nhiều chứ không chỉ đơn thuần thực hiện các nhiệm vụ thường nhật như trước nữa. Giờ đây, họ cảm thấy mình có trách nhiệm hơn với thành công của công ty.
Bước 4: Cộng tác
Tại giai đoạn này, các nhân viên nên được tham gia vào việc xây dựng văn hoá công ty. Giờ đã đến lúc để phát triển, đào sâu và thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa văn hoá công ty. Đây là nơi mà yếu tố cộng tác thực sự đóng vai trò quan trọng. Hãy tạo ra những không gian cần thiết để các nhân viên có thể triển khai ý tưởng của mình. Điều này không có nghĩa rằng bạn cho phép các nhân viên đi lệch với định hướng chung của công ty. Trên cương vị lãnh đạo, nhiệm vụ của bạn là giám sát và định hướng mọi nỗ lực sáng tạo trong công ty theo đúng các lộ trình thích hợp. Hãy động viên họ, nhưng đồng thời hãy thảo luận về các phương thức cụ thể nhằm biến ý tưởng thành hành động theo những kế hoạch hợp lý. Các nhân viên cần hiểu rằng mọi đặc quyền và bổng lộc của họ sẽ đến từ kết quả công việc cụ thể. Đây là điều rất quan trọng. Những cá nhân nào tự xem mình như là một sự kỳ vọng của công ty sẽ có thể có những tác động ẩn chứa tiêu cực lên hoạt động của công ty. Việc giải trình về kế hoạch để đạt được những mục tiêu đề ra và đảm bảo một sự gắn kết thích hợp liệu có phải là trách nhiệm của tất cả mọi người trong công ty? Câu trả lời chắc chắn là “Có”. Nếu nhân viên nào không thể giải trình cụ thể, họ sẽ khó có thể đạt được mục tiêu.
Bước 5: Yêu cầu trách nhiệm giải trình
Văn hoá công ty không phải là điều gì đó chỉ được bắt đầu và sau đó bị phớt lờ đi. Cũng như một khu vườn được chăm sóc tốt, một bầu văn hoá công ty mạnh là kết quả của sự sáng tạo và ý thức nuôi dưỡng của tất cả mọi người. Hãy coi trách nhiệm giải trình phải là một phần trong bầu văn hoá công ty của bạn, thông qua các giao tiếp và hành động bắt buộc. Thông qua trách nhiệm giải trình, bạn sẽ biết được sự nỗ lực của các nhân viên công ty không chỉ để thực thi các ý tưởng mới mà còn biết được hành động của họ có đáp ứng những mong đợi của bạn hay không, qua đó có thể thấy rõ văn hoá công ty bạn đang xây dựng hiệu quả ở mức nào. Mối quan tâm và nhu cầu của các nhân viên sẽ thay đổi cùng với sự tăng trưởng của công ty. Hãy dành thời gian để đánh giá lại các yếu tố đầy tính nhân văn này và hãy khích lệ chúng nếu bạn thấy cần có sự thay đổi trong hành động.
Có một câu chuyện của một công ty được truyền tụng trong giới kinh doanh: Johnson & Johnson (J&J) là một trong những tập đoàn hàng đầu của Mỹ chuyên sản xuất, kinh doanh dược phẩm và dụng cụ y tế…Năm 1965, J&J tung ra thị trường sữa dưỡng da cho trẻ em rất được ưa thích. Một số khách hàng lại dùng sữa ấy cho chính mình những khi tắm nắng, vì thế thị phần của sữa dưỡng da J&J càng ngày càng lớn.
Cuối năm 1968, bộ phận nghiên cứu & phát triển của J&J nhận thấy rằng nếu dùng sữa dưỡng da ấy để tắm nắng sẽ có nguy cơ bị ung thư da. J&J tự nguyện nhờ một số phòng thí nghiệm độc lập kiểm định thêm và khi chắc chắn kết quả, ban lãnh đạo J&J họp nhân viên lại để cùng làm bản thông báo cho các hãng thông tấn xã về kết quả xét nghiệm của mình.
Kể từ tháng 2/1969, J&J thu lại tất cả sữa dưỡng da chưa được bán trên thị trường, và ngưng sản xuất cho đến khi J&J khắc phục được nguy cơ trên. Doanh số hằng năm của loại kem dưỡng da J&J lúc đó là khoảng 240 triệu USD/năm.
Một sự kiện khác xảy ra vào năm 1981, ở thành phố Chicago có một người bệnh tâm thần cho thuốc độc vào một số lọ thuốc trị nhức đầu nhãn hiệu Tylenol do J&J sản xuất và bày bán ở các quầy hàng bán thuốc trong những siêu thị. Sự kiện trên làm thiệt mạng bốn người và cảnh sát không bắt được người tâm thần gây các án mạng trên.
Mặc dù chỉ xảy ra ở Chicago và giới chức trách an ninh địa phương nghĩ rằng người rối loạn tâm thần trên chỉ cho thuốc độc vào một số lọ Tylenol đã bày bán ở siêu thị, ban lãnh đạo J&J sau khi hội ý với nhân viên vẫn cương quyết rút lại để kiểm định tất cả lọ thuốc Tylenol đã phân phối không chỉ ở Mỹ mà ở toàn thế giới, vì theo J&J, không có gì bảo đảm là người bị bệnh thần kinh trên chỉ bỏ thuốc độc vào các lọ Tylenol lúc đã bày bán, mà không bỏ vào lúc sản xuất hoặc trước khi được phân phối đi khắp nơi. Toàn bộ chi phí để thực hiện quyết định trên là 350 triệu USD.
Như vậy, J&J đã thể hiện được trách nhiệm của mình đối với người tiêu dùng.
J&J, từ thập niên 1920 đến nay, đề cao bản sắc của doanh nghiệp dựa trên hai giá trị chung: “The Identity of J&J: Integrity & Respondibility” (“Bản sắc của J&J: Ngay thẳng và trách nhiệm”), khởi xướng bởi con trai nối nghiệp của người sáng lập công ty là Robert Wood Johnson.
Trong lịch sử, J&J đã chứng minh về hiện thực của bản sắc doanh nghiệp bao gồm hai giá trị đó. Trách nhiệm trở thành hành vi chuẩn mực để đánh giá mọi hoạt động của J&J và trở thành văn hóa “trách nhiệm”, được xuất phát từ cái tâm của toàn thể cán bộ nhân viên, đặc biệt từ lãnh đạo cao nhất của J&J đối với khách hàng.
Trách nhiệm thể hiện ra bên ngoài bằng bản sắc (được xây dựng niềm tự hào), đến lượt mình bản sắc quay lại định nghĩa rõ giá trị và nhân cách (trách nhiệm) mà J&J muốn mang đến cho khách hàng của mình thông qua thương hiệu.
Còn các doanh nghiệp trong nước sản xuất nước tương có hàm lượng 3-MCPD vượt quá tiêu chuẩn cho phép thì sao? Họ chỉ thể hiện trách nhiệm sau khi bị nêu tên! Và như thế, văn hóa doanh nghiệp ở đâu?
(Theo Tuổi Trẻ)