Câu chuyện ly nước sâm bí đao

5 năm trước, tại shop hoa Miki ở chợ Bến Thành, khách được chiêu đãi bằng một thức uống lạ: nước sâm bí đao. Loại nước được nấu từ trái bí đao, cho đường vào rồi ướp lạnh. Thức uống lạ, lại được cho không, nên nhiều người uống xong bình phẩm, góp ý... Tất cả những ý kiến của họ đều được một người âm thầm ghi lại. Sau đó, shop hoa Miki dời về 412 Nguyễn Tri Phương.

Hơn một năm sau, cũng tại shop hoa này, xuất hiện một xe bán nước sâm ướp lạnh có vẽ hình một trái bí thật to và chỉ bán nước sâm bí đao. Và cũng lúc ấy, người ta thấy có một người đàn ông suốt ngày ngồi cạnh chiếc xe, quan sát, lúi húi ghi chép. Ông ghi lại số lượng khách đến uống, những thói quen của khách hàng, những phản ứng, góp ý của họ về độ lạnh, độ ngọt của ly nước để điều chỉnh. Nhờ vậy, lượng khách tăng dần từng ngày, đến khi trung bình mỗi ngày xe nước sâm này bán được trên dưới 2.000 ly thì ông quyết định nhập dây chuyền sản xuất nước sâm công nghiệp, bán đại trà với nhãn hiệu Miki. Ðến nay, Miki đã xây dựng được một mạng lưới bán hàng với hơn 400 xe nước sâm bí đao trên địa bàn thành phố cùng hàng chục đại lý, chi nhánh ở các tỉnh miền Tây, miền Ðông Nam bộ.

Khai thác thị trường hẹp

Nhiều người ngỡ rằng thị trường nước giải khát bị chiếm lĩnh bởi các tên tuổi lớn như Pepsi, Coca, Chương Dương, Tribeco, Dona Newtower, Wonderfarm... thì các doanh nghiệp nhỏ sẽ không có nhiều cơ hội để tồn tại. Thế nhưng, vài ba năm trở lại đây người ta lại ghi nhận sự xuất hiện hàng loạt cơ sở, công ty mới trong lĩnh vực này. Kết quả khảo sát mới nhất đầu năm 2004 của một công ty nghiên cứu thị trường tại Tp.HCM cho thấy: nước giải khát không gas (không tính nước khoáng, nước tinh khiết) đang chiếm 56% thị phần, cao hơn 12% so với thị phần nước giải khát có gas (44%).

Theo ông Huỳnh Phúc Lâm, giám đốc bán hàng và tiếp thị công ty nước giải khát Mico, thì xu hướng sử dụng nước giải khát không gas bắt đầu gia tăng từ 4 năm trước. Quy mô thị trường nước giải khát không gas hiện tại, theo ước tính của ông Lâm là khoảng 200 tỉ đồng/năm. Trong đó, cũng theo ông Lâm, 90% thị phần của nhóm hàng này đã thuộc về các tên tuổi có quá trình thâm nhập thị trường từ hơn chục năm nay, đó là Dona Newtower, Wonderfarm, Sagiko. Nhưng 10 % thị phần còn lại với chỉ vài chục tỉ đồng/năm, cũng đủ để cho nhiều doanh nghiệp mới nhảy vào khai thác.

Có thể kể tên một số doanh nghiệp mới tham gia thị trường này. Ðó là Nam Bình với các loại nước giải khát không gas gồm nho, mãng cầu, thơm; Ái Lạc Mỹ với trà hoa lài, trà hoa dâu đóng lon; Kỳ Quan với trà atisô dạng nước; Minh Thịnh, Miki với nước bí, nước củ sen, khế, cà rốt... Chỉ riêng nước bí đao hiện đã có gần 20 đơn vị sản xuất, trong đó có cả Tribeco, Sagiko, Wonderfarm... Cũng có những cơ sở “sống được” chỉ nhờ một mặt hàng, có nơi chỉ chuyên sản xuất me đá, me rhum, có nơi chỉ sản xuất nước giải khát từ cây lô hội, từ chanh dây, trái nhàu... khiến cho thị trường nước giải khát không gas ngày càng phong phú.

Thế mạnh của kẻ yếu

Kinh doanh trong một thị trường hẹp, nhưng mỗi doanh nghiệp mới xuất hiện thời gian gần đây đều tìm một ưu thế riêng để phát triển. Sự thành công của Miki là một ví dụ. Hình thức phân phối của doanh nghiệp này hầu như không bị cạnh tranh bởi các thương hiệu nước giải khát lớn khác. Sản phẩm của Miki được đóng trong ly 250ml, sử dụng phương pháp ướp lạnh liên tục và đưa đến các xe bán nước trang bị riêng cho người bán lẻ. Nhiều doanh nghiệp khác cũng sản xuất sản phẩm đóng lon, đóng chai nhưng lại dùng nguyên liệu tự nhiên, chiết xuất, ép từ các sản phẩm như bí, thơm, cà rốt, nho, chanh dây, lô hội...

Bà Cúc Nguyễn, giám đốc công ty Việt Mỹ Úc cho biết nước giải khát từ cây lô hội của công ty bà được đưa ra thị trường cách đây khoảng hai năm, sử dụng hệ thống phân phối là các siêu thị, tiệm tạp hoá, quán cà phê... nay đã đứng chân được trên thị trường gồm hàng chục loại khác nhau với doanh số khoảng 1 tỉ đồng/năm. Có những doanh nghiệp thành công nhờ linh hoạt thay đổi bao bì để giảm giá thành và tạo ra một thói quen tiêu dùng mới.

Công ty Mico đầu tư vào nước giải khát không gas từ 3 năm trước với nước cốt bưởi, me, cam, táo, chanh... mới đây đã đưa ra thị trường các mặt hàng đóng ly nhựa. Ly nhựa có giá thành hơn 100 đồng/cái, so bao bì bằng lon nhôm giá tới 1.200 - 1.800 đồng/cái. Nhờ vậy, sản phẩm làm ra có giá bán rẻ. Ðến nay, 30% doanh số của công ty có được là từ các sản phẩm đóng ly.

(Theo Sài Gòn tiếp thị)