 Những năm gần đây, khi sân khấu bước vào cơ chế thị trường, việc “thả nổi” giá vé đã làm cho sân khấu càng rối tung hơn. Và một khi tình trạng giá vé do các đoàn tự định ra không phù hợp với túi tiền của khán giả cứ kéo dài, thì hậu quả thật không lường nổi…
Giá vé từng vùng, từng loại hình
 |
|
Các chương trình biểu diễn gây quỹ từ thiện với sự hiện diện của nhiều "ngôi sao" sân khấu luôn có giá vé khá cao. |
Có lẽ giá vé cao nhất nước hiện nay là ở TP.HCM. Cải lương, thường từ 40.000 – 60.000 đồng/vé. Kịch nói, khoảng từ 35.000 – 50.000 đồng. Ca nhạc, từ 10.000 – 40.000 đồng. Những chương trình lớn và đặc biệt, giá vé có khi đẩy lên trên 80.000 đồng (có khi từ 100.000 - 250.000 đồng) – nhất là các chương trình biểu diễn thời trang, thi hoa hậu, live show của các ca sĩ nổi tiếng, các nghệ sĩ nước ngoài biểu diễn, các suất hát gây quỹ từ thiện, v.v…
Các tỉnh thành còn lại, giá vé xem biểu diễn nghệ thuật thấp hơn. Thấp nhất là ở khu vực miền Trung, khoảng từ 1.000 – 20.000 đồng/vé (có năm, ở khu vực này, sau lũ lụt, giá vé xem hát xuống tới mức kỷ lục: 1.000 đồng/vé trẻ em, 2.000 đồng/vé người lớn). Còn các chương trình ca nhạc-tạp kỹ có các ca sĩ “top ten” của Làn Sóng Xanh cũng chỉ bán cao lắm là 20.000 đồng (ở các điểm thị tứ) và 15.000 đồng (ở nông thôn). Ở miền Bắc và miền Tây Nam bộ, giá vé dao động trong khoảng 4.000 – 15.000 đồng/vé (cải lương) và từ 15.000 – 40.000 đồng/vé (ca nhạc-tạp kỹ). Còn các bộ môn như xiếc, ảo thuật, môtô bay thì thường bán với giá thống nhất từ 10.000 – 20.000 đồng/vé.
“Thả nổi” giá vé…
Hiện nay chỉ có một số tỉnh ra quy định giá vé bán cho các đoàn nghệ thuật biểu diễn trên địa bàn mình (Bình Thuận, Ninh Thuận và Đồng Tháp), hầu hết các nơi khác đều “thả nổi” cho các đoàn tự đề ra giá vé và “số phận” các đêm diễn đều do khán giả quyết định.
Hên – xui, được tính trên doanh số thu, các đoàn rất ít khi chịu bán giá vé thấp nên thường… lỗ nặng. Những đoàn “tự lực tự cường” (không tăng cường nghệ sĩ tài danh) thì bán vé từ 5.000 – 10.000 đồng/vé, số khán giả bình quân thường vào khoảng 300 người/suất. Các đoàn có tăng cường nghệ sĩ tài danh thì bán với giá 15.000 – 20.000 đồng/vé, số khán giả thường vào khoảng 700 người/suất (đoàn nào “trúng” lắm cũng chỉ khoảng 1.000 – 1.200 người/suất). Trước đây, khi hiện tượng nghệ sĩ tài danh chịu về vùng sâu vùng xa lưu diễn thì con số khán giả lên đến trên 1.500 người/suất (có khi đến gần 3.000 người/suất).
Nhưng hiện nay đoàn tăng cường nghệ sĩ tài danh cũng khó có doanh thu như trước đây. NSƯT Trọng Hữu - người được mệnh danh là “vua cải lương” của vùng sông nước miền Tây (vì anh thường xuyên lưu diễn trên địa bàn này) tâm sự: “Hát ở miền Tây bây giờ mà được trên 700 vé/suất là mừng lắm rồi”. Nghệ sĩ Minh Vương, trong các suất hát tăng cường, không cho các đoàn bán vé với giá cao, mà chỉ bán 6.000 đồng/vé. Bởi theo anh, “như vậy là vừa túi tiền với bà con, có được nhiều khán giả đến xem hơn”… Như vậy tại mỗi điểm, các đoàn có thể diễn được nhiều đêm, đỡ vất vả cho anh em công nhân hậu đài.
Con số khán giả trên 1.000 người xem/suất ở các đoàn bây giờ quả thật khó tìm, nếu cứ bán vé với giá cao. Hiện nay, một số đoàn cải lương ở miền Trung, sau khi thử nghiệm bán với giá 1.000 và 2.000 đồng/vé, thì mỗi đêm thường có từ 1.200 – 1.500 người xem. “Bầu” Hạnh (Đoàn Tiếng hát Minh Phương) cho biết: “Thà bán như vậy mà mỗi đêm có đông khán giả hơn là bán với giá 5.000 – 6.000 đồng/vé mà mỗi suất chỉ có 300 – 400 người đến xem. Hát đông khán giả, anh em nghệ sĩ phấn chấn lắm, dù lương của họ không cao hơn trước đây bao nhiêu”. Nên chăng, các đoàn cải lương suy nghĩ lại vấn đề… hạ giá vé?
“Hạ giá vé”, tại sao không?
Cũng trong vấn đề “hạ giá vé”, ở TP.HCM trước đây, Đoàn Cải lương Sài Gòn 1 của vợ chồng nghệ sĩ Thanh Điền – Thanh Kim Huệ đã từng áp dụng “chiêu” này, và khá thành công. Trao đổi với chúng tôi, NSƯT Thanh Điền cho biết: “Giá vé xem hát cải lương ở TP bây giờ nên chỉ định ra hai mức giá 10.000 và 20.000 đồng/vé là vừa – giá vé ấy sẽ giúp cho tình hình cải lương TP được cải thiện hơn, có đông khán giả đến xem hơn, tuổi thọ các vở diễn sẽ cao hơn, các đoàn sẽ diễn được nhiều đêm hơn… và dĩ nhiên, không khí khán phòng sẽ ấm áp hơn”.
So với cải lương, thì bộ môn ca nhạc, tạp kỹ khi đi lưu diễn giá vé thường cao hơn. Nhiều bầu show sau khi “gom” được một số ngôi sao ca nhạc, ngôi sao cải lương và danh hài đi về các tỉnh đã đẩy giá vé lên vùn vụt: 30.000 – 40.000 đồng/vé. Các bầu show này đang đi vào vết xe cũ của các đoàn cải lương. Trước mắt, một số bầu show sẽ có lời, nhưng về lâu về dài thì bà con nông thôn khó có thể chấp nhận giá vé cao như vậy.
Có hai lý do để các bầu show ca nhạc đẩy giá vé cao như thế. Trước hết là các chương trình ca nhạc diễn theo thời vụ và chỉ diễn mỗi điểm một đêm. Kế đó là chi phí chương trình rất cao. Đây là hiện tượng… “gậy ông đập lưng ông”. Vì tranh nhau mời “sao” nên các bầu tự tăng cát-sê cho “sao” lên vùn vụt, và đến khi khung giá cát-sê vượt quá mức thì các bầu không thể kéo giá xuống được. Như trước đây, “lương” của các “sao” ca nhạc không cao hơn “sao” cải lương, nhưng bây giờ những Lam Trường, Phương Thanh, Đàm Vĩnh Hưng, Mỹ Tâm, Thanh Thảo, v.v… đã muốn “qua mặt” các “sao” Vũ Linh, Ngọc Huyền, Kim Tử Long, Thanh Ngân, v.v… - thường không dưới 10 triệu đồng/suất tại một điểm, và 15 triệu tại hai điểm trong cùng một đêm diễn ở các tỉnh khi lưu diễn.
Tình trạng thù lao của các “sao” ca nhạc quá cao như hiện nay đã lập lại y như tình trạng cát-sê của các “sao” cải lương trước đây. Hiện nay, các “sao” cải lương nhận thù lao đã có “linh động” hơn, vì khán giả nhiều nơi đã thưa vắng.
Thử tìm một “khung giá” vé tối ưu?
 |
|
Với giá vé khá cao, chương trình ca múa nhạc thời trang này (diễn tại CLB Phan Đình Phùng, TP.HCM) vẫn đầy ắp khán giả... |
Ở TP.HCM, theo người viết bài này, nếu giá vé xem hát chỉ vào khoảng 10.000 – 20.000 đồng/vé, thì rất có thể mỗi đêm đoàn sẽ có bình quân 700 người xem. Nếu duy trì giá bán 40.000, 50.000 và 60.000 đồng/vé như hiện nay thì khả năng mỗi đoàn, mỗi suất không trên 250 người. So về tổng thu thì hai trường hợp này cân bằng, nhưng hạ giá vé sẽ có lợi hơn về số lượng người xem, về số đêm diễn, và về “tuổi thọ” của vở diễn. Dĩ nhiên, việc này góp phần kéo khán giả trở lại với sân khấu. Đây là điều lợi chính yếu nhất trong việc duy trì sự sống cho bộ môn cải lương.
Ở các tỉnh, các đoàn “tự lực cánh sinh” chỉ nên bán vé với giá 2.000 và 4.000 đồng/vé - giống như Đoàn Cải lương Hương Tràm (tỉnh Cà Mau) đã từng làm. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, với “khung giá” khá “mềm” này, đoàn Hương Tràm mỗi suất diễn thường có từ 800 đến trên 1.500 khán giả… Các suất có tăng cường thêm tài danh thì nên bán với giá từ 6.000 đến 12.000 đồng/vé (khu vực miền Tây), và 5.000 đến 8.000 đồng/vé (khu vực miền Trung và miền Bắc).
Một thử nghiệm gần đây của Đoàn Cải lương Châu Long (tỉnh An Giang) khi về diễn ở Kiên Giang có tăng cường thêm các nghệ sĩ tài danh như Lệ Thủy, Minh Phụng, Thanh Tuấn… nhưng chỉ bán với giá 10.000 và 15.000 đồng/vé, (trước đây nếu tăng cường thêm tài danh như thế thì các đoàn thường bán 20.000 hoặc 25.000 đồng/vé), thì số lượng khán giả đến xem thường không dưới 1.200 người, có suất đến 1.600 người. Vị chi mỗi suất, đoàn thu được từ 18 đến trên 20 triệu đồng (chưa kể tiền cửa và tiền cho thuê ghế ngồi). Với mức thu này và với sự linh động, du di của nghệ sĩ khi nhận thù lao, các đoàn có thể “sống” được.
Giá vé các chương trình ca nhạc, tạp kỹ hiện nay thường tùy thuộc vào lượng “sao” mà “bầu sô” quy tụ được. Tuy nhiên, việc “bầu” Duy Ngọc hạ giá xuống còn 10.000 đồng/vé thì các suất diễn ở rạp Hào Huê (TP.HCM) đều trên 2.000 người, cũng là một điều cần tham khảo. Nhiều “bầu show” khác gần đây cũng đã noi theo “gương” của Duy Ngọc hạ giá vé và cũng đã có kết quả khả quan hơn.
Bài: Huyền Trân
Ảnh: Thanh Tân
(Vietnamnet) |
