Với thị phần bán lẻ được coi là hấp dẫn đứng thứ 4 thế giới, từ vài năm gần đây khi “ngửi” thấy mùi chiếc bánh hấp dẫn này, nhiều DN nước ngoài đã bắt đầu thăm dò và muốn “đổ bộ” vào thị trường Việt Nam. Càng gần ngày 1/1/2009, theo cam kết WTO - Việt Nam cho phép thành lập DN bán lẻ 100% vốn nước ngoài, các DN trong nước càng lo chạy đôn, chạy đáo đối phó với những “người khổng lồ” đang lên kế hoạch thôn tính thị trường bán lẻ Việt Nam.

Với thị trường có tới 84 triệu người, trong đó 65% là dân số trẻ, có thu nhập ngày càng cao, tốc độ tiêu dùng đang tăng mạnh theo từng năm, thị trường bán lẻ Việt Nam hiện được AT Kearny - một tổ chức xếp hạng uy tín - đánh giá là hấp dẫn thứ 4 trên thế giới. Sự mạnh tay mua sắm của người dân đã giúp Việt Nam thường xuyên lọt vào Top những thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới. Đây cũng chính là lý do khiến nhiều "cá mập" bán lẻ trên thế giới như: Metro Cash & Carry (Đức), Bourbon (Pháp), Parkson (Malaysia)... sớm vào thị trường Việt Nam với thị phần ngày một mở rộng.

Mạnh chưa chắc đã thắng yếu

Thực tế nhìn ra thế giới, đa số các đại gia như: Wal - Mart đầu tư vào quốc gia nào thì chỉ trong thời gian ngắn họ đều "thôn tính" được các DN nhỏ lẻ nội địa. Với chiến lược kinh điển: Bán hàng giá rẻ, hai "đại gia" bán lẻ là Carefour (Pháp) và Wal-Mart (Mỹ) đã chứng tỏ sức mạnh của mình tại nhiều quốc gia láng giềng của Việt Nam chẳng hạn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Hong Kong... Theo các chuyên gia, sức mạnh của "những con cá mập" này thật khó lường. Kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy là cứ có 1 Carefour hay 1 Wal-Mart mọc lên thì trong vòng bán kính 30 km, các cửa hàng bán lẻ nội địa khác đều "bay".

Với khẩu hiệu "rẻ và rẻ hơn nữa", Wal-Mart đã tạo ra những đợt khuyến mãi với mức giá thấp bất ngờ. Những đợt khuyến mại cố định và ngắn ngày của Wal-Mart đã "thủ tiêu" hoàn toàn các ý định cạnh tranh về giá của các đối thủ trên cùng "chiến trường".

Nhưng không phải không có những bài học kinh nghiệm để các DN Việt Nam học tập, việc Wal - Mart hay Carefour thất bại ở Hàn Quốc sau 8 năm hoạt động là một bài học cho thấy to chưa chắc đã thắng được bé. Bởi lẽ mặc dù có nhiều kinh nghiệm nhưng cả 2 tập đoàn trên đều thua các DN nội địa Hàn Quốc về sự hiểu biết về thị hiếu, văn hoá người tiêu dùng. Hàng hóa ở hai chuỗi cửa hàng này thường được đóng gói rất kỹ và kiểu cách nên nhiều khách hàng tỏ ra e ngại khi muốn xem xét cẩn thận món hàng mà họ muốn mua.

Ở các cửa hàng của Wal-Mart và Carrefour hiếm khi thấy nhân viên hướng dẫn để giải đáp những thông tin liên quan đến sản phẩm mà khách hàng cần biết trước khi quyết định có nên mua hay không. Chính từ điểm yếu của các đại gia mà các DN Hàn Quốc đã khéo léo lấp lỗ hổng này, kéo được khách hàng về phía mình.

30 - 70 hay 40 - 60?

Đây là ý kiến đề nghị Nhà nước điều tiết tỷ lệ nắm giữ thị phần bán lẻ giữa các Cty trong và ngoài nước trên thị trường Việt Nam được một số DN đưa ra tại một cuộc họp mới đây về thị trường bán lẻ Việt Nam. Giám đốc một tập đoàn bán lẻ nội địa cho rằng: "Nhà nước phải định hướng tỷ lệ phần trăm của nhà phân phối nội địa và nhà phân phối nước ngoài trên thị trường, theo tôi lý tưởng nhất là 70-30 hoặc 60-40". Một số DN khác thì kêu gọi Nhà nước cần dựng lên các hàng rào kỹ thuật để bảo vệ thị trường như chỉ cho những đại gia như Metro lập 2 siêu thị thôi, không cho lập cả chuỗi... Thậm chí có DN còn ví dụ cứ 10 đại siêu thị như kiểu Wal - Mart vào thì 80% DN bán lẻ VN sẽ "chết".

Nhưng dù sao đi nữa thì sự xuất hiện của các đại siêu thị như Metro hay BigC cũng là một "cơn gió lạnh" tác động làm các DN Việt Nam bừng tỉnh và xốc lại đội hình, để ra đời hàng loạt tên tuổi như: Phú Thái, Hapro, Saigon Co - op mart... Điều này cho thấy rằng trước những biến động của thị trường các DN Việt Nam không phải là không có giải pháp hay không "đủ sức ra gió" như người ta vẫn nói.

Bài học Hàn Quốc hay Trung Quốc đều là những bài học "nhãn tiền" để các DN Việt Nam học tập. Theo các chuyên gia, điều quan trọng hơn cả lúc này là sự liên kết của các DN Việt Nam cũng như định hướng của Nhà nước là "lá chắn" tốt nhất để "đối phó" với những "cơn bão" bán lẻ đang chuẩn bị đổ bộ vào Việt Nam vào thời điểm 2009.

(theo DDDN)