|
Hãng Mercedes - Benz vừa tung ra thị trường một mẫu quảng cáo rất mới: chiếc E-Class. Hình ảnh và chữ được xếp đặt mà nhà sản xuất gửi đến khách hàng là: Xe E-Class (hình chụp chiếc xe), Lân, Quy, Phụng.
Ý nghĩa của nhà quảng cáo muốn chuyển tải: E-Class quý nhất, rồi mới đến Lân, Quy, Phụng. Theo quan niệm của người Việt Nam chúng ta, trong thiên địa này có bốn con vật quý nhất (tứ linh) xếp theo thứ tự: long, lân, quy, phụng. Trong số đó long (rồng) là con vật hàng đầu, nó còn là "linh vật" được tổ tiên chúng ta chọn làm truyền thuyết về cội nguồn cho sự hiện diện của dân tộc: "Người Việt Nam là con rồng cháu tiên". Nó còn là hình ảnh đặc trưng nhất về quyền lực của vua chúa thời xa xưa. Là sự bất tử, là sự cao quý, là tiêu biểu "văn hóa" chung cho mọi người Việt. Chính vì lẽ đó mà con rồng được đưa vào chùa chiền và cả nhà thờ của người công giáo nữa.
Thế mà ngày nay, hãng Mercedes - Benz đã không màng gì đến văn hóa Việt, khi đăng quảng cáo cho chính người Việt sản phẩm của mình. Suy từ hình ảnh quảng cáo, ta có thể hiểu như sau: Xe E-Class đã loại được con rồng ra khỏi quan niệm "tứ linh" rồi!!! Còn lại ba con vật kia, với đà tiến này thì E-Class sẽ cán bẹp hết, sẽ loại được hết.
Có thật thế không? Có làm được điều đó không? Hỏi cũng có nghĩa là trả lời. Xin thưa rằng, không bao giờ, không có loại máy móc nào, không có giá trị nào có thể loại được hình ảnh rồng ra khỏi "văn hóa" Việt Nam đâu! Ngay cả khi đó là phi thuyền không gian, giá thành gấp triệu lần xe E-Class cũng không làm được. Dùng hình ảnh để thay thế cho danh từ trong một chuỗi danh từ, là điều không hề được dạy trong văn học Việt Nam. Bởi nó không có nghĩa gì cả. Có câu: "Mọi so sánh đều khập khiễng", vốn đúng là như vậy. Thật là khôi hài khi đem cái vật chất tầm thường (xe hơi) ra để so sánh với giá trị tinh thần (rồng). Cách làm này không thể có nơi người có nhân văn.
Từ thông điệp quảng cáo này cho thấy, người kinh doanh phải biết coi trọng bản sắc dân tộc của nơi mình muốn bán hàng. Nếu không hiểu được điều này, thì quảng cáo sẽ phản tác dụng, có khi còn làm xấu đi hình ảnh của mình trong mắt người tiêu dùng
NGUYỄN NGỌC SÁNG (SGTT) |