Hơn nữa, IBM lại bị tụt hậu trước xu thế phát triển rất nhanh của công nghệ tin học và máy tính trên toàn cầu. Do đó không ít người nghĩ rằng việc tuyên bố phá sản của IBM là điều gần như không thể tránh được. Thế nhưng chỉ sau 5 năm chèo lái của Louis Gerstner, IBM đã lột xác hoàn toàn. Gã khổng lồ của nền công nghiệp máy tính này đã thức tỉnh và tiếp tục trở lại vai trò một trong những đầu tầu quan trọng nhất của kinh tế Mỹ.

Cải cách và cứu vãn một tập đoàn công nghiệp lớn như IBM ra khỏi bờ vực phá sản là điều mà nhiều chuyên gia cho rằng vô cùng khó khăn. Vì thế thành công của Louis Gerstner được đánh giá là một kỳ tích vĩ đại và ông được ghi nhận là một trong những nhà quản lý tài ba nhất hiện nay.

Người cứu IBM là kẻ “ngoại đạo”

IBM được thành lập năm 1911 và từ hàng chục năm nay luôn là tập đoàn công nghệ cao hiện đại bậc nhất của Mỹ và thế giới với biệt danh “Big Blue”. Nhưng gã khổng lồ IBM đã như ngủ quên trước cuộc cách mạng tin học vào đầu những năm 90 của thế kỷ 20. Hàng trăm nghìn việc làm của IBM đang bị đe doạ. Và người cứu cánh cho IBM ra khỏi cơn hoạn nạn chính là Louis Gerstner, vị Chủ tịch điều hành thứ bảy của tập đoàn.

Đến với IBM, Louis Gerstner bị coi là kẻ “ngoại đao”.. Đúng vậy, mặc dù khá nổi danh trong lĩnh vực quản lý nhưng Louis Gerstner vẫn là một dấu hỏi lớn với ngành công nghiệp máy tính và tin học. Không giống với các thế hệ quản lý trước đó của IBM đều được chuẩn bị và đào tạo từ trong nội bộ tập đoàn, Louis Gerstner đến từ một thế giới khác hẳn, thậm chí còn chẳng liên quan gì đến tin học và máy tính.

Sau khi có tấm bằng tốt nghiệp học viện Harvard danh tiếng về quản trị kinh doanh, Louis Gerstner bắt đầu sự nghiệp của mình tại tập đoàn tư vấn doanh nghiệp McKinsey. Là con người của những hành động cụ thể, dám làm, dám chịu trách nhiệm, Louis Gerstner đã chuyển sang trực tiếp làm kinh doanh. Louis Gerstner bắt đầu chỉ là một nhân viên kinh doanh của tập đoàn American Express. Với những thành công trên thương trường, Louis Gerstner đã nhanh chóng được trọng dụng ở nhiều vị trí khác nhau tại tập đoàn kinh doanh thẻ tín dụng khổng lồ này.

Với khả năng điều hành kinh doanh rất hiệu quả và khả năng marketing rất tốt, Louis Gerstner đã thăng tiến rất nhanh. Từ những năm 80, ông đã trở thành một trong những thành viên quản lý cao cấp nhất trong hệ thống điều hành của American Express. Là một nhà quản lý chuyên nghiệp rất mẫu mực, Louis Gerstner luôn có những tham vọng lớn và muốn được đối đầu với những thử thách lớn hơn. Năm 1982 Louis Gerstner chuyển sang tập đoàn thực phẩm RJR Nabisco với cương vị là Chủ tịch điều hành. Thành công với RJR Nabisco đã đem lại cho Louis Gerstner biệt danh chuyên gia bán bánh bích qui từ đó.

Thua lỗ và nguy cơ trượt dốc liên tục của IBM đã làm các cổ đông và nhà đầu tư vô cùng thất vọng. Chủ tịch điều hành IBM lúc đó là John Akers đã buộc phải ra đi. Hội đồng quản trị tập đoàn đã nhận thấy rằng tình cảnh của IBM đang rất bi đát và chỉ có một cuộc cách mạng mới có thể hi vọng cứu thoát được IBM. Và trong nội bộ IBM lúc đó không có một gương mặt nào có thể và có khả năng đảm đương được điều đó. IBM tìm mọi cách lôi kéo các nhà quản lý xuất sắc nhất về làm cho mình. Nhưng không một nhà quản lý nổi tiếng nào lại dám liều lĩnh chấp nhận thách thức quá lớn đến từ IBM. Kể cả Jack Welch của General Electric, người được coi là nhà quản lý xuất sắc nhất của thế kỷ 20 cũng từ chối lời mời với những đãi ngộ rất hấp dẫn của IBM.

Ai cũng thấy rang,với IBM, xác suất cải cách thành công thấp hơn nguy cơ thất bại rất nhiều. Hội đồng quản trị IBM đã phải có một quyết định táo bạo là mời Louis Gerstner, người chưa phải là ứng cử viên số 1 lúc đó về làm Chủ tịch điều hành tập đoàn. Quyết định bổ nhiệm Louis Gerstner lúc đó bị không ít cổ đông coi như là đã xát thêm muối vào vết thương của IBM. Rất nhiều người nghi ngờ khả năng của một chuyên gia bán bánh bích qui làm Chủ tịch điều hành một trong những tập đoàn công nghệ tin học lớn nhất thế giới.

Nhà quản lý với bàn tay thép

Bị nghi ngờ nhưng Louis Gerstner đã chứng tỏ được tài năng quản lý và điều hành của mình. Sau 5 năm, dưới sự chèo lái thần kỳ của Chủ tịch điều hành Louis Gerstner, IBM đã hồi sinh, lấy lại vị trí đầu đàn của mình trong lĩnh vực máy tính và tin học. Thương hiệu IBM luôn là một trong 5 thương hiệu quốc tế đứng đầu về mọi phương diện cùng với các tên tuổi khác như General Electric, Microsoft, Coca Cola và Toyota.

Mãi về sau này các cổ đông cũng như các nhà đầu tư đã phải thừa nhận rằng IBM đã chọn đúng người cần tìm. Phong cách quản lý cứng rắn đến khắc nghiệt của Louis Gerstner chính là cái mà IBM đang rất cần lúc đó. Jack Welch của General Electric cũng là nhà quản lý có phong cách đó nhưng ông đã thành danh nên không dám mạo hiểm với tên tuổi của mình. Còn Louis Gerstner lúc đó chưa hề nổi tiếng. Ông dám mạo hiểm và thích một thử thách lớn hơn.

90 ngày làm việc đầu tiên tại IBM, Louis Gerstner dành chủ yếu để thực hiện các cuộc nói chuyện tay đôi với các nhân viên và khách hàng chủ yếu. Ngay sau đó thì một cuộc cách mạng thật sự đã được diễn ra tại IBM. Louis Gerstner đã gây bất ngờ khi tuyên bố “cái mà IBM cần nhất hiện nay không phải là một chiến lược hay tầm nhìn dài han”.. Ông bắt tay vào xử lí những việc rất cụ thể để tìm cách chuyển động cả cỗ máy IBM khổng lồ đang trì trệ từ bấy lâu.

Tinh giản biên chế, cắt giảm chi phí tối đa là điều đầu tiên Lou Gerstner thực hiện tại tập đoàn. Phong cách và triết lí kinh doanh đó của Louis Gerstner thực sự không được ngưỡng mộ và đón nhận. Nhiều ý kiến cho rằng nhà quản lý lạnh lùng và không có mấy thiện cảm này đang đem một phong cách điều hành khá bảo thủ. Và điều đó lại càng khó chấp nhận với một tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực tin học và thông tin như IBM.

Chính vì thế, ngay trước và khi Louis Gerstner mới về IBM, trong nội bộ tập đoàn cũng như ngoài công luận đã xuất hiện những ý kiến phản đối ông. Nhưng tất cả những điều đó không thể làm thay đổi quyết tâm và nỗ lực cải cách của Louis Gerstner.

Kế hoạch mở rộng tập đoàn của người tiền nhiệm đã bị Louis Gerstner kiên quyết đình chỉ khi nhận thấy không phù hợp và ngược lại chủ trương tái lập tập đoàn của mình. Louis Gerstner trực tiếp rà soát và thu hẹp rất nhiều bộ phận hoạt động không hiệu quả, đặc biệt trong các bộ phận hành chính. Sự phản ứng khá dữ dội của nhân viên đã không làm Louis Gerstner do dự. Có thể nói, trong thời gian này ông có nhiều kẻ thù hơn bao giờ hết.

Nhiều người so sánh quá trình “dọn dep”. và cải tổ IBM của ông giống như cuộc cách mạng văn hoá của Trung Quốc. Chỉ trong 2 năm đầu tiên, từ gần 400000. nhân viên thời kỳ đỉnh cao của IBM, Louis Gerstner chỉ còn phải trả lương cho 219000. người. Bàn tay thép của nhà cải cách Louis Gerstner đã tiết kiệm cho IBM gần 20 tỉ USD. Kỷ luật lao động của tập đoàn được siết chặt như chưa bao giờ từng có ở IBM và các tập đoàn tương tự.

Chắc chắn vì lẽ đó, Louis Gerstner chưa bao giờ được coi là nhà lãnh đạo dễ gần và được ưa thích cả. Nhưng bù lại, sự cứng rắn đến khắc nghiệt đó đã đem lại những thành quả xứng đáng.

Sau 6 năm điều hành, tài chính của IBM trở nên lành mạnh trở lại. Và điều quan trọng là hiệu quả công việc, năng suất lao động đã gia tăng vượt bậc. Louis Gerstner đã biến điều không thể trở thành hiện thực mà trước đó không ai dám đánh cược vào sự thành công của ông.

Cơ chế điều hành linh hoạt và nhạy bén

Từ khi có Louis Gerstner, thì IBM chính là tác giả của số lượng lớn nhất các phát minh được đăng ký bản quyền trong lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin.

Louis Gerstner là người điều hành kinh doanh cao nhất của IBM có được sự đón nhận theo nghĩa tích cực nhất. Bộ máy điều hành được tinh giản không chỉ là sự tiết kiệm chi phí đơn thuần. Chỉ không lâu sau khi nắm quyền điều hành, Louis Gerstner đã xây dựng được một cơ chế kinh doanh thông thoáng và linh hoạt.

Đặc biệt, các nhà thiết kế, các kỹ sư đã hợp tác với ông sếp mới của mình với một động lực làm việc rất cao. Toàn bộ cơ chế trình xin phê duyệt rất rườm rà, phức tạp mỗi khi có đề xuất nghiên cứu, thử và đưa ra thị trường các sản phẩm đã được Louis Gerstner tinh giản đến mức tối đa.

Vừa giữ kỷ luật lao động sắt đá, vừa có cơ chế điều hành kinh doanh linh hoạt, Louis Gerstner đã phát huy tối đa sức lực và trí tuệ của người lao động. Chính vì vậy, từ khi có Louis Gerstner, thì IBM chính là tác giả của số lượng lớn nhất các phát minh được đăng ký bản quyền trong lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin.

Trong kinh doanh Louis Gerstner cũng đã đề ra một chiến lược hết sức hợp ly,với mục tiêu IBM phải trở nên đa dạng hơn, linh hoạt hơn trong hoạt động kinh doanh. Dưới sự điều hành của Louis Gerstner, IBM không chỉ là nhà sản xuất máy tính và thiết bị mà còn là một trung tâm cung cấp các dịch vụ tin học hoàn hảo. Những trì trệ và thụt lùi về công nghệ của IBM trước kia đã được Louis Gerstner nỗ lực khắc phục tối đa.

Ngoài hệ thống nghiên cứu phát triển sản phẩm của riêng IBM, Louis Gerstner còn chủ động tham gia các dự án khác như Open-Source-Projects, Linux-Project. Ông đã sớm nhanh nhạy dự đoán xu hướng phát triển và tương lai của hệ thống Linux. Nhiều hoạt động nghiên cứu và hợp tác với “Linux Technologie Center” đã được IBM triển khai với mục tiêu đón đầu cho Linux.

Trước khi đến với IBM, Louis Gerstner đã được biết đến là nhà quản lý có khả năng marketing tài ba. Khi đã biết rõ những lợi thế mà Linux sẽ đem về cho IBM thì Louis Gerstner đã có ngay những chiến lược quảng cáo cho chính Linux. Chiến lược kinh doanh của Louis Gerstner: các máy chủ gia đình sẽ sử dụng hệ thống Linux và IBM là nhà cung cấp tốt nhất các máy chủ đó.

Tuy có bộ mặt lạnh lùng và được coi là rất cứng rắn, nhưng Louis Gerstner thực ra cũng là người khéo léo, biết tận dụng tối đa các quan hệ cũ để kinh doanh. Tập đoàn kinh doanh thẻ tín dụng khổng lồ American Express, nơi ông làm trước kia, đã trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của IBM. Toàn bộ thiết bị của American Express đều do IBM cung cấp. Để có được hợp đồng trị giá trên 4 tỉ USD này, Louis Gerstner đã sẵn sàng nhận đào tạo lại cho 2000 nhân viên của tập đoàn thẻ tín dụng.

Louis Gerstner đã đi vào lịch sử IBM như một tượng đài luôn được ngưỡng mộ và khâm phục. Rất tự tin và quyết tâm nhưng Louis Gerstner lại cũng biết dừng đúng lúc. Sau gần 10 năm rất thành công với cương vị Chủ tịch điều hành của IBM, Louis Gerstner đã nhường vị trí của mình cho Palmisano, người phó của ông, từ nhiều năm nay.

Tuy vậy, Louis Gerstner không hề muốn nghỉ ngơi, IBM cũng vẫn còn rất cần đến ông. Từ một năm nay, Louis Gerstner đã đồng ý làm cố vấn cao cấp dài hạn cho IBM.

(Theo TBKTVN)