Nguyên nhân nào khiến cho nhiều doanh nghiệp lớn không quan tâm đến thị trường nội địa?

Các nhà sản xuất cần hệ thống tiêu thụ. Nhưng  trước đây thì Việt Nam chưa có hệ thống đó. Theo tôi, phải có một hệ thống tiêu thụ để nối dài cánh tay cho các nhà sản xuất. Gần đây mới thấy xuất hiện một số hệ thống tiêu thụ chính quy. Chẳng hạn như Co-opmart, Metro hoặc một số công ty biết cách làm bài bản, có vốn, có đủ năng lực để các doanh nghiệp dám giao hàng…

Tôi cũng thừa nhận là có nhiều doanh nghiệp hiện nay chưa quan tâm đến thị trường nội địa.     

Chưa quan tâm có phải do thị trường xuất khẩu cũng như lợi nhuận từ xuất khẩu vẫn còn đang bảo đảm cho sự tồn tại của họ?

Lợi nhuận là một chuyện, nhưng trước hết là người ta có thể sử dụng hết công suất của nhà máy, giải quyết được công ăn việc làm. Có khi tỷ suất lợi nhuận thấp, nhưng sản lượng người ta có thể làm được lớn.

Dĩ nhiên, về mặt kinh tế mà nói thì doanh nghiệp  phải có nhiều thị trường để lấy cái này nuôi cái kia. Và trong đó nên có những sản phẩm phù hợp với thị trường nội địa. Cần phải có nhiều thị trường để có khả năng tiêu thụ lớn hơn. 

Hiện Bộ cũng như Hiệp hội đã có những định hướng, chiến lược gì đối với việc khai thác thị trường nội địa?

Chúng tôi cũng tổ chức các hội chợ để doanh nghiệp làm quen với thị trường nội địa. Khuyến khích họ, nhưng chủ động vẫn là các doanh nghiệp. Họ thấy hiệu quả thì họ mới nhảy vào.

Tôi cho là khả năng của thị trường nội địa rất lớn. Hiện tại còn nhiều cộng đồng dân cư  chưa có thói quen ăn thủy sản chế biến. Chúng ta phải tăng cường tuyên truyền, chế biến được nhiều sản phẩm phù hợp với nhiều đối tượng tiêu dùng…

Các doanh nghiệp thực phẩm khác ít  có doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế như ngành thủy sản. Chính xuất khẩu đã giúp họ đạt được các tiêu chuẩn quốc tế và bây giờ họ quay lại thị trường nội địa sẽ dễ dàng trong cạnh tranh về chất lượng.

  Nhưng nếu không quay trở lại kịp thời, các doanh nghiệp nước ngoài sẽ chiếm lĩnh thị trường nội địa?

Đúng là những doanh nghiệp đầu tư nước ngoài ở Việt Nam có nhiều ưu thế. Họ có vốn, và hơn hết là có kinh nghiệm "đối xử" với người tiêu dùng trực tiếp. Còn các doanh nghiệp Việt Nam, dù là những doanh nghiệp lớn nhưng họ chỉ chuyên về sản xuất. Chưa có kinh nghiệm bán lẻ, chưa có kinh nghiệm tiếp cận với người tiêu dùng.

Hiện nay buôn bán có nhiều tầng: người sản xuất, nhà buôn, nhà bán lẻ. Không thể đòi hỏi người ta vừa  biết sản xuất, vừa đi buôn, vừa bán lẻ. Các nước cũng như thế. Thị trường cần có những nhà phân phối chuyên nghiệp.

Và nếu Việt Nam chưa có những nhà buôn giỏi thì phải mở cửa cho những nhà buôn giỏi nước ngoài vào?

Đúng vậy, hoặc là phải đào tạo.

Việc mở cửa hệ thống phân phối nước ngoài, theo bà có thuận lợi và có phá vỡ hệ thống bán lẻ trong nước?

Trong thời điểm hiện nay thì hai cái bổ sung cho nhau. Càng có nhiều hệ thống phân phối cạnh tranh nhau thì họ sẽ đòi hỏi chất lượng hàng hóa tốt hơn, người tiêu dùng có lợi và cả nhà sản xuất, nông dân cũng có lợi. Các nhà phân phối chuyên nghiệp mua vào một lượng lớn hàng hóa sẽ bảo đảm đầu ra ổn định với một tiêu chuẩn nhất định cho các nhà sản xuất. Và như vậy, thương mại sẽ tác động lại, tổ chức lại sản xuất cho mình.

Ở thị trường nội địa, chúng ta có những chiến lược nào?

Bộ thì chỉ có những chiến lược phát triển chung cho ngành, trong đó có phát triển thị trường nói chung. Còn làm riêng cho nội địa thì chưa.

(Theo SGTT)